Yurt dışında düzenlenmiş bir vekâletnameyle (power of attorney) Türkiye’de tapu işlemi yapılacaksa, belgenin hangi biçimde sunulacağı ve Türkçe çevirisinin istenip istenmediği sorusu gündeme gelir. Bu belge, Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4’ün vekâletnameden ne istediğini, yurt dışından gelen bir belge için Apostil Sözleşmesinin ve Dışişleri Bakanlığının bilgilendirme notunun ne söylediğini ve Noterlik Kanunu m.99 ile m.103’ün yabancı dildeki bir kâğıdın çevirisi hakkında ne dediğini aktarır; ardından çeviri sırasında dikkat edilecek noktaların bir kontrol listesini verir. Hangi biçimin isteneceğine her durumda tapu müdürlüğü veya noter karar verir.
Kısa yanıt: çeviri bir adımdır, biçimi alıcı makam söyler
Yurt dışından gelen vekâletnamenin çevirisi, belgenin metnini Türkçe okunur hâle getirir. Apostil, noter şerhi ve Dışişleri tasdiki ise çeviriden ayrı adımlardır; her birini ayrı bir makam yapar. Tapu müdürlüğünün veya noterin çeviri isteyip istemediğini ve hangi biçimi aradığını, çeviri yaptırmadan önce o makamdan öğrenin. Bu belgenin kaynakları bu konuda bir liste vermez.
Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4 vekâletnameden ne ister?
Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4’ün ilk üç cümlesi şöyledir: “İstem vekâleten yapılmışsa, vekilden 18/1/1972 tarih ve 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre düzenlenmiş ve istem konusu işleri yapmaya yetkili olduğunu içerir vekâletname istenir. Tapu işlemi için düzenlenecek vekâletnamelerde, vekâlet verenin imzasının bulunması zorunludur. Vekil, tevkil yetkisine dayalı olarak bir başkasını vekil tayin etmiş ise, dayanağı olan vekâletname de aranır.”[1]
Maddeden okunanlar şunlardır: vekâletname Noterlik Kanununa göre düzenlenmiş olmalı, istem konusu işleri yapma yetkisini içermeli ve vekâlet verenin imzasını taşımalıdır; vekil bir başkasını vekil tayin etmişse dayanak vekâletname de aranır. Yabancı uyruklu gerçek kişiler ve yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketlerinin tapu ve kadastro işlemlerinde kullanılacak belgeleri belirlemeye ise Genel Müdürlük yetkilidir (m.18/8);[1] güncel listeyi tapu müdürlüğünden öğrenin. Bu belge o listeyi vermez.
Yurt dışında düzenlenen vekâletname: apostil ve Dışişleri notu
Bir vekâletname yurt dışında düzenlendiyse, belge yolu hakkında bu belgenin dayandığı kaynaklar yalnızca Apostil Sözleşmesi ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Biriminin bilgilendirme notudur. Not bir kanun değil, Bakanlığın bilgilendirmesidir. Hukuki bir kural olarak değil, notun anlattığı yol olarak okuyun.
Apostil Sözleşmesine göre bir akit devlette düzenlenip başka bir akit devlette ibraz edilecek kamu belgeleri arasında noterlik işlemleri de sayılır (Sözleşme m.1/c).[2] İmzanın gerçekliğini, imzalayanın hangi sıfatla hareket ettiğini ve gerektiğinde mührün ya da kaşenin kimliğini göstermek için istenebilecek tek formalite, belgenin düzenlendiği devletin yetkili makamının verdiği apostil şerhidir (m.3); şerh belgenin kendisine veya ayrı bir yaprağa (allonge) konur ve şerhi veren makamın resmî dilinde düzenlenebilir, standart ifadeler ikinci bir dilde de olabilir (m.4); imzalayanın ya da herhangi bir hamilin başvurusu üzerine verilir (m.5).[2] Türkiye’nin durumu HCCH durum tablosunda şöyledir: imza 8 Mayıs 1962, onay 31 Temmuz 1985, yürürlüğe giriş 29 Eylül 1985.[3]
Dışişleri notuna göre apostil edilmiş evrak Bakanlıkça tasdik edilememektedir.[4] Apostil edilmemiş yabancı belgeler için not, önce belgenin düzenlendiği ülkede iç onay süreçlerinin tamamlanmasını ve o ülkenin Dışişleri Bakanlığında tasdikini, sonra iki yöntem anlatır:
| Durum | Kaynağın söylediği | Kaynak |
|---|---|---|
| Apostil edilmiş yabancı belge | Apostil imzanın gerçekliğini, imzalayanın sıfatını ve gerektiğinde mührün ya da kaşenin kimliğini gösterir. Dışişleri notuna göre apostil edilmiş evrak Bakanlıkça tasdik edilememektedir. Çeviri ve noter onayı konusunda bu kaynaklar bir şey söylemez. | Sözleşme m.3–5; Dışişleri notu s.3[2][4] |
| Apostil edilmemiş belge, 1. yöntem | Notun anlatımıyla: yeminli tercüman tarafından yapılmış Türkçe tercüme, Türkiye’nin yurt dışı temsilciliğince tasdik edilmiş hâliyle belgeye iliştirilir. Belgenin Türkiye’nin o ülkedeki dış temsilciliğine tasdik ettirilmesi hâlinde, notun ifadesiyle ayrıca Bakanlıkça veya başka bir makamca tasdike gerek yoktur. | Dışişleri notu s.6[4] |
| Apostil edilmemiş belge, 2. yöntem | Notun anlatımıyla: evrak, belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinde tasdik ettirilebilir; bu onay, temsilcilik Ankara’daysa Dışişleri Bakanlığında, başka şehirdeyse o şehrin valiliğinde tasdik edilir. Notun şemasında belgenin Türkiye’de tercüme edilmesi ve tercümenin noterde onaylanması da yer alır. | Dışişleri notu s.7[4] |
Bu kaynaklar bir tapu müdürlüğünün hangi yolu aradığını söylemez; bu belge de söylemez. İlgili müdürlüğe veya notere sorun.
Yabancı dildeki kâğıdın noterde çevrilmesi: m.99 ve m.103
Noterlik Kanunu m.99: “Örneği verilmesi istenen kağıt yabancı dilde yazılmışsa, evvela tercüme edilir; sonra bu bölüm hükümlerine göre örnek çıkarılarak her örneğe tercümesi iliştirilir ve bu yolda şerh verilir.” Madde 103/1: “Bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevirme halinde, noter tarafından metnin altına bir şerh verilir.” Madde 103/2: “Bu şerhin, noter yeminli tercüman kullanmışsa, tercümanın kimliğini ve adresini ihtiva etmesi ve altının, noter tarafından tarih yazılıp imzalanarak mühürlenmesi gereklidir.”[5]
Bu hükümler noterin çevirme işlemini ve şerhini anlatır; elinizdeki vekâletnamenin bu hükümlere girip girmediğine ve hangi şerhin aranacağına ilgili makam karar verir. Üç “tercüman” birbirine karıştırılmamalıdır: noterin andlı (yeminli) tercümanı (Noterlik K. m.74, m.103),[5] istem sahiplerinden biri veya birkaçı Türkçe bilmediğinde tapu işleminde bulundurulan yeminli tercüman (Tapu Sicili Tüzüğü m.24/3)[1] ve belgeyi yazılı olarak çeviren kişi. Dışişleri notunun 1. yönteminde geçen yeminli tercüman ise notun anlattığı yolda Türkçe tercümeyi yapan kişidir. Tapu tarafı için Yabancıların Tapu İşlemlerinde Yeminli Tercüman belgesine, yeminli tercüme, noter onayı ve apostilin ayrı adımlar olarak karşılaştırılması için Yeminli Tercüme, Noter Onayı ve Apostil: Hangi Belgeye Hangisi Gerekir? belgesine bakın.
Çeviri yönü
Yurt dışında yabancı dilde düzenlenmiş bir vekâletname için yön yabancı dilden Türkçeye olur: örneğin İngilizceden Türkçeye. Türkiye’deki yetkili makamlardan alınan ve apostil edilmeyecek bir belge yurt dışında kullanılacaksa yön Türkçeden hedef dile, örneğin Türkçeden İngilizceye olur; Dışişleri notu bu belgelerin, kullanılacağı ülke makamlarınca talep edilmesi hâlinde o ülkenin diline çevrileceğini söyler.[4]
Vekâletname çevirisi için kontrol listesi
Aşağıdaki noktalar çeviride gösterilecek özene ilişkindir; bu belgenin dayandığı kaynaklarda şart olarak yer almazlar. Belgeyi alacak makam kendi talimatını verir.
| # | Kontrol noktası | Neye bakılır? | ✓ |
|---|---|---|---|
| 1 | Alıcı makam | Belgeyi alacak tapu müdürlüğü veya noter çeviri istiyor mu, istiyorsa hangi biçimde? Makamdan öğrenilmiş | |
| 2 | Adlar ve yazımlar | Vekâlet verenin, vekilin ve varsa diğer kişilerin adları belgedeki gibi aktarılmış; pasaporttaki yazımdan farklıysa çevirmene bildirilmiş | |
| 3 | Kimlik numaraları | Pasaport, kimlik ve vergi numaraları belgedeki gibi, rakam rakam aktarılmış | |
| 4 | Taşınmazın tanımı | İl, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri belgedeki gibi; tanım olduğu gibi aktarılmış | |
| 5 | Yetki kapsamı | Vekile verilen yetkilerin ifadesi (satmak, devretmek, tevkil gibi) olduğu gibi çevrilmiş; yorumla genişletilmemiş, daraltılmamış | |
| 6 | Tarihler | Düzenleme ve varsa sona erme tarihleri belgedeki biçimiyle aktarılmış; gün ve ay sırası kontrol edilmiş | |
| 7 | İmzalar ve mühürler | İmza, kaşe ve mühürlerin yeri çeviride belirtilmiş; okunamayanlar “okunamıyor” notuyla işaretlenmiş | |
| 8 | Apostil sayfası | Belgenin üzerindeki ya da ayrı yapraktaki (allonge) apostil şerhi de belgeyle birlikte çevrilmiş | |
| 9 | Çevirmen notları | Çeviride açıklama gereken yerler (karşılığı olmayan terimler, okunamayan kısımlar) ayrı bir notla gösterilmiş | |
| 10 | Tüm sayfalar | Ek ve arka sayfalar dâhil bütün sayfalar çeviriye girmiş |
Biz yazılı çeviriyi yaparız; çeviri, teslimden önce ikinci bir uzmanın redaksiyonundan geçer ve belgedeki özel adlar ile terimler için bir terim listesi tutulur. Yeminli tercüme, noter onayı, apostil ve Dışişleri tasdiki ayrı adımlardır ve hangisinin gerektiğine belgeyi alacak makam karar verir; makamın hangi biçimi istediğini ondan öğrenin. Çeviri için iletişim sayfamızdan ya da 0 (312) 447 40 32 numaralı telefondan bize ulaşabilir, kapsamı yazılı teklifle netleştirebilirsiniz. Bu belge genel bilgi amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Kaynaklar
- Tapu Sicili Tüzüğü, Bakanlar Kurulu Kararı 2013/5150, m.18 ve m.24. Mevzuat Bilgi Sistemi. Kaynak ↩ Metne dön
- Convention of 5 October 1961 Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public Documents (Apostille Convention), Art. 1–5. Hague Conference on Private International Law (HCCH). Kaynak ↩ Metne dön
- Apostil Sözleşmesi durum tablosu (Türkiye satırı). HCCH. Kaynak ↩ Metne dön
- Tasdik bilgilendirme (resmî bilgilendirme notu, kanun değildir). T.C. Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi. Kaynak ↩ Metne dön
- Noterlik Kanunu, Kanun No. 1512, m.74, m.99, m.103. Mevzuat Bilgi Sistemi. Kaynak ↩ Metne dön
