- Kısa yanıt: çeviri, standart sözleşmenin Türkçe metnini değiştirmez
- Kurumun 5 Şubat 2025 tarihli duyurusu çeviri açısından ne söylüyor?
- Kurumun İngilizce çevirileri çift sütunlu yerleşimde nasıl kullanılabilir?
- Noter onaylı Türkçe çeviri ve apostil ayrı adımlardır
- Çeviri neyi yapmaz?
- Müşteri kontrol listesi
- Kaynaklar
- İlginizi çekebilir
Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 9. maddesi (KVKK m.9/4-c), yeterlilik kararının bulunmaması durumunda yurt dışına kişisel veri aktarımı için taraflarca sağlanabilecek uygun güvencelerden biri olarak Kurul tarafından ilan edilen standart sözleşmeyi (standard contract) sayar; m.9/5 ise bu sözleşmenin imzadan itibaren beş iş günü içinde Kuruma bildirilmesini ister. Kişisel Verileri Koruma Kurumunun 5 Şubat 2025 tarihli kamuoyu duyurusu, Kuruma iletilen sözleşmelerde nelere dikkat edilmesi gerektiğini sayar. Bu belge, o duyuruyu çeviri açısından bir kontrol listesine dönüştürür: Türkçe metin, imza, taraf adları, tarihler ve noter onaylı Türkçe çeviri.
Kısa yanıt: çeviri, standart sözleşmenin Türkçe metnini değiştirmez
KVKK m.9/4-c, yeterlilik kararının bulunmaması durumunda kişisel verilerin yurt dışına aktarılabileceği uygun güvencelerden biri olarak şunu sayar: “Kurul tarafından ilan edilen, veri kategorileri, veri aktarımının amaçları, alıcı ve alıcı grupları, veri alıcısı tarafından alınacak teknik ve idari tedbirler, özel nitelikli kişisel veriler için alınan ek önlemler gibi hususları ihtiva eden standart sözleşmenin varlığı.” Madde, bu güvencelerden birinin taraflarca sağlanmasını, 5 inci ve 6 ncı maddelerde belirtilen şartlardan birinin varlığını ve ilgili kişinin aktarımın yapılacağı ülkede de haklarını kullanma ve etkili kanun yollarına başvurma imkânının bulunmasını birlikte arar.[1]
m.9/5 ise şöyledir: “Standart sözleşme, imzalanmasından itibaren beş iş günü içinde veri sorumlusu veya veri işleyen tarafından Kuruma bildirilir.”[1] Veri sorumlusu (controller) ve veri işleyen (processor) kavramları bu belgede Kanundaki anlamlarıyla kullanılır; İngilizce karşılıklar Kurumun İngilizce çevirilerindeki kullanımı gösterir, hukuki tanım değildir.
Çevirmen için sonuç şudur: standart sözleşme metni Kurul tarafından ilan edilmiştir ve Kurumun duyurusuna göre seçimlik veya alternatif içerikli maddeler dışında metne ekleme, çıkarma ya da değişiklik yapılmamalıdır.[2] Bu yüzden çeviri, Türkçe standart metni “iyileştirmez”, yeniden yazmaz, sadeleştirmez; yalnızca onu Türkçe okumayan tarafın okuyabileceği dile aktarır. Çeviri, m.9/4’te sayılan şartlardan ya da uygun güvencelerden biri değildir; aktarımın şartlarının sağlanıp sağlanmadığını hukuk danışmanınız değerlendirir.
Kurumun 5 Şubat 2025 tarihli duyurusu çeviri açısından ne söylüyor?
Kurumun 5 Şubat 2025 tarihli kamuoyu duyurusuna göre, yurt dışına kişisel veri aktarımı için Kuruma iletilen standart sözleşmeler incelenmiş ve dikkat edilmesi gereken hususlar sıralanmıştır. Duyuru bir kanun maddesi değil, Kurumun açıklamasıdır; aşağıdaki tablo, duyurudaki maddelerden çeviriyle doğrudan ilgili olanları ve çevirmenle müşterinin neyi kontrol edeceğini gösterir.[2]
| Duyurudaki husus | Çeviride ve dosyada kontrol edilecek nokta |
|---|---|
| Standart sözleşme yabancı dilde de akdedilirse, veri aktaranın ve veri alıcısının imzaları Türkçe sözleşme metninin üzerinde bulunmalıdır | İmza sayfası ve imza çizgileri Türkçe metinde yer alıyor mu? Çeviri, Türkçe metnin imza alanını kaldırmadan ya da taşımadan hazırlanmış mı? |
| Sözleşme çift sütunlu hazırlanmışsa imzalar, Türkçe metnin bulunduğu sütunda mutlaka yer almalıdır | Çeviri Türkçe sütunun yanındaki sütuna yerleştirilir; iki tarafın imza alanı Türkçe sütunda kalır ve çeviri bu alanı taşımaz ya da kaldırmaz |
| Taraf adlarında eksiklik olmamalı; sözleşmedeki taraf adları, yetkiyi gösteren belgelerdeki adlarla aynı olmalıdır | Ticaret unvanları ve kişi adları kaynak metindeki yazımıyla aktarılır; yetki belgelerindeki yazımla aradaki kısaltma, sıra ya da yazım farkı çeviri notuyla bildirilir |
| Adres, irtibat noktası, imzacı isimleri ve benzeri bilgiler sözleşme metninde açıkça belirtilmelidir | Boş bırakılmış alan var mı? Çevirmen eksik bilgiyi kendisi tamamlamaz; boş alanı olduğu gibi aktarır ve bildirir |
| Her iki tarafın imza tarihleri sözleşme metni üzerinde belirtilmelidir; bu, bildirim yükümlülüğünün süresinde yerine getirilip getirilmediğinin tespiti içindir | İki imza tarihi de metinde yazılı mı ve çeviride kaynaktakiyle aynı mı? Tarih, kaynaktaki gün, ay ve yıl sırasıyla aktarılır; okunuşu belirsizse çeviri notuyla bildirilir |
| İmzalar daha ileri bir tarihte tamamlanmışsa “yürürlük tarihi: …” gibi geçmişe dönük yürürlük ibareleri yer almamalıdır | Metinde böyle bir ibare yoksa çeviri de eklemez; çevirmen bir yürürlük tarihi önermez |
| Yalnızca seçimlik veya alternatif içerikli maddeler üzerinde değişiklik yapılabilir; başka yerde ekleme, çıkarma ya da değişiklik yapılmamalıdır | Türkçe standart metin aynen kalır. Çeviri, seçilen seçeneği ve doldurulan alanları olduğu gibi aktarır; Türkçe metni “düzeltmeyi” çevirmen önermez |
| Kuruma gönderilecek sözleşmede metnin eklenmesi unutulmamalı, sayfalar eksik olmamalıdır | Çeviri teslim edilirken sayfa sayısı özgün metinle karşılaştırılır; tüm sayfalar ve ekler çevrilmiş mi? |
Duyuru ayrıca imzalayan kişilerin temsile ve imzaya yetkili olduklarını gösteren belgelerin sözleşmeyle birlikte Kuruma sunulmasını ister; bu belgelerde imzacının adı yoksa sözleşmenin yetkisiz kişilerce imzalanmış sayılacağını belirtir.[2] Çeviri açısından bunun anlamı, imzacı adlarının sözleşmede ve yetki belgelerinde aynı yazılmasıdır. Hangi kişinin yetkili olduğuna çevirmen karar vermez.
Kurumun İngilizce çevirileri çift sütunlu yerleşimde nasıl kullanılabilir?
Kurumun 29 Ağustos 2024 tarihli duyurusuna göre, Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile Kurum tarafından hazırlanarak 10.07.2024 tarihinde kamuoyuna duyurulmuş olan standart sözleşme metinlerinin İngilizce çevirileri “ilgililerin istifadesine sunulmuştur”. Duyuruda dört sözleşme tipi sayılır: veri sorumlusundan veri sorumlusuna, veri sorumlusundan veri işleyene, veri işleyenden veri işleyene ve veri işleyenden veri sorumlusuna.[3]
Bu çeviriler, Türkçe metnin yanına ikinci bir sütun koymak isteyen taraflar için bir başlangıç noktası olabilir. Bu metinleri kullanıp kullanmayacağınız sizin ve karşı tarafın kararıdır; Kurumun yayımladığı İngilizce metinle çalışılıp çalışılmayacağını işin başında sorarız. Her durumda Türkçe sütun değişmeden kalır. Kurumun İngilizce metniyle çalışılırsa, seçilen seçimlik veya alternatif içerikli maddeler ile doldurulan alanlar ikinci sütuna aynı seçimle aktarılır; çalışılmazsa Türkçe metnin tamamı çevrilir. Hukuki işlerde terim listesi tutulur; metindeki her kavram sözleşme boyunca aynı karşılıkla yazılır.
Noter onaylı Türkçe çeviri ve apostil ayrı adımlardır
Duyuruya göre Kuruma sunulacak tevsik edici belgeler ile yabancı dildeki her belge, noter onaylı Türkçe çevirisiyle birlikte sunulmalıdır.[2] Bu, Kurumun isteğidir. Yeminli tercüme, noter onayı, apostil ve Dışişleri tasdiki ayrı adımlardır; ayrımı Yeminli Tercüme, Noter Onayı ve Apostil: Hangi Belgeye Hangisi Gerekir? belgesinde bulabilirsiniz. Hangi biçimi istediğini, çeviri yaptırmadan önce Kurumdan öğrenin.
Duyuru, Kuruma yapılacak bildirimlerde yabancı ülke makamlarınca düzenlenmiş resmî belgelere de yer verilebileceğini ve bu belgelerdeki imzanın, imzalayanın unvanının ya da gerektiğinde mühür veya damganın teyidinin gerekebileceğini belirtir. Duyuruya göre bu teyit, normal şartlar altında ilgili ülkede görev yapan Türkiye’nin konsolosluk veya diplomasi memurlarınca yapılır. Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf bir ülkede düzenlenmiş resmî belgelerin ise, istisnai bir düzenleme veya uluslararası anlaşma yoksa, apostil şerhiyle birlikte Kuruma sunulması gerekir. Sözleşmeye taraf olmayan ve herhangi bir muafiyetten yararlanmayan ülkelerin makamlarınca düzenlenen belgelerin tasdik işlemleri ise tamamlanarak sunulmalıdır.[2] Bu adımlar çevirinin konusu değildir; çeviri, yalnızca belgenin üzerindeki yazıyı, apostil şerhi dâhil, başka bir dilde okunur hâle getirir.
Çeviri neyi yapmaz?
- Çeviri standart sözleşmeyi imzalamaz, imza tarihi koymaz, eksik taraf adı, adres ya da imzacı bilgisi eklemez.
- Çeviri, sözleşmenin Kurumun duyurusundaki hususlara uyup uymadığına karar vermez; bunu Kurum değerlendirir.
- Çeviri, Türkçe standart metni değiştirmez, kısaltmaz ve yeniden ifade etmez.
- Çeviri, m.9/4’te sayılan aktarım şartlarından ya da uygun güvencelerden biri değildir; bu şartları yerine getirmez.
- Çeviri, Kuruma bildirimi yapmaz; m.9/5’teki beş iş günü süresini izlemek ve bildirimi yapmak veri sorumlusunun ya da veri işleyenin işidir.
Müşteri kontrol listesi
Çeviri talebinizi göndermeden önce aşağıdaki noktaları gözden geçirin.
| # | Kontrol noktası | Neye bakılır? | ✓ |
|---|---|---|---|
| 1 | Sözleşme tipi | Dört tipten hangisinin kullanılacağı belli; Kurul tarafından ilan edilen Türkçe metin elinizde | |
| 2 | Türkçe metin | Türkçe metin değiştirilmeden bırakılmış; yalnızca seçimlik veya alternatif maddeler doldurulmuş | |
| 3 | İmza yeri | İki tarafın imzaları Türkçe metinde; çift sütunlu ise Türkçe sütunda | |
| 4 | Taraf adları | Tam ve eksiksiz yazılmış; yetki belgelerindeki adlarla aynı | |
| 5 | Adres ve irtibat | Her iki tarafın adresi, irtibat noktası ve imzacı adları metinde yazılı | |
| 6 | İmza tarihleri | İki tarih de metinde; geçmişe dönük “yürürlük tarihi” ibaresi yok | |
| 7 | Yetki belgeleri | İmzacıların temsile ve imzaya yetkili olduğunu gösteren belgelerde imzacı adları görünüyor | |
| 8 | Yabancı belgeler | Yabancı ülke makamlarının düzenlediği belgelerde apostil ya da tasdik durumu Kurumdan öğrenilmiş | |
| 9 | Noter onaylı çeviri | Yabancı dildeki her belge için Kurumun istediği biçim öğrenilmiş; ayrı adım olarak planlanmış | |
| 10 | Sayfalar | Tüm sayfalar ve ekler taramada eksiksiz; çeviri sonrası sayfa sayısı karşılaştırılmış | |
| 11 | Bildirim | İmzaların tamamlanmasından itibaren beş iş günü içinde Kuruma bildirimin kimin tarafından yapılacağı belli |
Standart sözleşme çevirisi için iletişim sayfamızdan ya da 0 (312) 447 40 32 numaralı telefondan bize ulaşabilir, kapsamı ve süreyi yazılı teklifle netleştirebilirsiniz. Çeviri, teslimden önce ikinci bir uzmanın redaksiyonundan geçer. Bu belge genel bilgi amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Kaynaklar
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Kanun No. 6698, m.9 (2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle değişik). Mevzuat Bilgi Sistemi. Kaynak ↩ Metne dön
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu. (2025, 5 Şubat). Yurt Dışına Kişisel Veri Aktarımında Kullanılacak Standart Sözleşmelerde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlara İlişkin Kamuoyu Duyurusu. Kaynak ↩ Metne dön
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu. (2024, 29 Ağustos). Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve Standart Sözleşme Metinlerinin İngilizce Çevirisine İlişkin Duyuru. Kaynak ↩ Metne dön
