Slogan, marka adı ve ürün adı çeviride diğer metinlerden farklı ele alınır: bunların çevrilmesi, olduğu gibi bırakılması ya da hedef pazar için yeniden yazılması müşterinin kararıdır ve çeviriden önce verilmelidir. Bu belge bir mevzuat metnine dayanmaz; bir karar rehberidir. Hangi ögelerin çevrilmeyeceğini, slogan için hangi yolların bulunduğunu ve kararın nasıl kaydedileceğini ele alır; sonunda bir kontrol listesi verir.
Kısa yanıt: çevrilmeyecek ögeler listelenir, slogan için yol seçilir
İki karar çeviriden önce yazılı olarak verilir. Birincisi, hangi marka adlarının, ürün adlarının ve sloganların olduğu gibi kalacağıdır. İkincisi, çevrilecek ya da uyarlanacak her slogan için hangi yolun izleneceğidir. “Transcreation” sözcüğü, kaynak metnin birebir çevrilmesi yerine aynı amacı hedef pazarda karşılayacak bir metnin hedef dilde yeniden yazılması anlamında kullanılır; bu belgede bundan sonra “uyarlama” denir. Bu, pazarlama ve reklam çevirisi yazımızdaki “serbest uyarlama” düzeyine karşılık gelir. Kararı çevirmen vermez; çevirmen, karar verilmemiş bir noktayı fark ettiğinde müşteriye sorar.
Hangi ögeler çevrilmez?
Sık karşılaştığımız bir durum, çevrilmeyecek ögelerin listesinin çeviriye gönderilmemesidir. Liste olmadığında çevirmen her adı tek tek sormak ya da kendi kararıyla ilerlemek zorunda kalır. Liste hazırlanırken aşağıdaki türlere bakılır:
| Öge | Olağan karar | Not |
|---|---|---|
| Marka adı | Müşterinin yazdığı biçimde kalır | Büyük–küçük harf, boşluk ve özel karakterler korunur. |
| Ürün ve model adı | Müşterinin listesine göre kalır | Ürünün türünü anlatan genel kısım çevrilebilir; marka adı olduğu gibi kalır. |
| Kampanya adı | Müşteri belirler | Olduğu gibi kalabilir, çevrilebilir ya da hedef pazar için yeniden adlandırılabilir. |
| Slogan | Müşteri belirler | Bir sonraki bölümdeki yollardan biri seçilir. |
| Hashtag | Müşteri belirler | Hedef pazarda aynı hashtag mi kullanılacak, yoksa ayrı bir hashtag mi? Önceden belirlenir. |
| Ürün kodu, web adresi, bağlantı | Aynen kalır | Karakter karakter korunur. |
| Görsel üstündeki yazı | Ayrı bir dosyada listelenir | Görselin içindeki marka adı ve slogan da listeye girer. |
Bir marka adının hedef dilde başka bir anlam taşıdığı fark edilirse çevirmen adı değiştirmez; durumu müşteriye bildirir ve karar müşteride kalır.
Slogan için dört yol
Bir slogan için seçilebilecek yollar ve her birinde dikkat edilecek nokta aşağıda sıralanmıştır. Tablo bir tercih sırası değildir; hangi yolun seçileceği markanın hedef pazardaki konumuna ve müşterinin kararına bağlıdır.
| Yol | Ne yapılır? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Olduğu gibi bırakmak | Slogan kaynak dilde kalır. | Hedef okur sloganı anlamayabilir; metnin geri kalanı hedef dilde, slogan kaynak dilde olacağı için bunun bilinçli bir karar olduğu belli olmalıdır. |
| Olduğu gibi bırakıp kısa açıklama eklemek | Slogan kaynak dilde kalır; yanına hedef dilde kısa bir açıklama konur. | Açıklama sloganın yerine geçmez; yerleşimi ve uzunluğu kanala bağlıdır. |
| Çevirmek | Slogan hedef dile, kaynağa bağlı kalınarak aktarılır. | Kelime oyunu, uyak ve kısalık çeviride kaybolabilir. |
| Uyarlamak | Aynı amacı karşılayacak yeni bir slogan hedef dilde yazılır; birkaç alternatif sunulabilir. | Kaynaktan uzaklaşıldığı için her alternatif müşteri onayına sunulur ve seçim kaydedilir. |
Uyarlama yolu, çevirinin kapsamını da değiştirir: metin kaynağa bağlı çeviri olmaktan çıkar, yeniden yazım olur. Bu yüzden kapsam ve onay akışı yazılı teklifte önceden netleştirilir. Uyarlama düzeylerinin genel çerçevesi için Pazarlama ve Reklam Çevirisi: Hedef Pazar, Kanal ve Uyarlama Kararları yazısına bakın.
Karar nasıl kaydedilir?
Verilen karar, çeviri boyunca ve sonraki işlerde aynı kalması için bir yerde yazılı olmalıdır:
- Çevrilmeyecek ögeler listesi. Ad, yazım biçimi ve kararın tarihi.
- Slogan kararları. Her slogan için seçilen yol, uyarlama yapıldıysa seçilen metin ve onaylayan kişi.
- Hedef pazar notu. Kararın hangi pazar ve kanal için geçerli olduğu; başka bir pazarda aynı karar geçerli sayılmaz.
- Güncelleme. Yeni kampanya ya da ürün adı eklendiğinde listenin güncellenmesi.
Çeviriye göndermeden önce: kontrol listesi
Aşağıdaki noktalar çeviri hazırlığı içindir.
| # | Kontrol noktası | Neye bakılır? | ✓ |
|---|---|---|---|
| 1 | Çevrilmeyecek ögeler listesi | Marka, ürün, model ve kampanya adları listelendi mi? Yazım biçimleri belli mi? | |
| 2 | Slogan listesi | Metindeki tüm sloganlar, görsellerin içindekiler dahil, ayrı bir listede mi? | |
| 3 | Slogan için yol | Her slogan için bir yol seçildi mi? Uyarlama seçildiyse kaç alternatif isteneceği ve onaylayacak kişi belli mi? | |
| 4 | Hashtag ve kampanya adı | Hedef pazarda kullanılacak biçim belirlendi mi? | |
| 5 | Hedef pazar ve kanal | Karar hangi pazar ve kanal için geçerli? | |
| 6 | Düzenlenebilir dosyalar | Görsel üstündeki yazılar için tasarımın kaynak dosyası iletildi mi? | |
| 7 | Önceki kampanyalar | Hedef dilde daha önce kullanılmış sloganlar ve adlar varsa iletildi mi? |
Biz ne yapıyoruz?
Müşterinin onayladığı listeye göre marka, ürün ve kampanya adlarını olduğu gibi bırakır, sloganları seçilen yola göre çeviririz. Çeviriyi yapan dil uzmanının kendi kontrolünden sonra ikinci bir kişi revizyon yapar. Müşteri onaylı terim listesi kurarız; adların her yerde aynı yazıldığını denetler, otomatik kalite kontrol araçlarıyla da kontrol ederiz; teslimden önce son bir doğrulama yaparız. Çevirinin kapsamı ve fiyatı, metin görüldükten sonra yazılı teklifle netleştirilir. Bize iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Bu belge genel bilgi amaçlıdır; hukuki ya da marka danışmanlığı yerine geçmez.
