- Hızlı Özet
- 1. Türkçe tıbbi DTP hangi durumlarda özel kontrol ister?
- 2. Noktalama: Türkçe metin akışında nelere dikkat edilmeli?
- 3. Sayı, ölçü ve birim yazımı nasıl kontrol edilir?
- 4. Satır kırılımı ve kelime bölme nasıl yönetilmeli?
- 5. Tablo, uyarı kutusu ve dipnotlarda özel kontrol
- 6. Türkçe tıbbi DTP QA kontrolü nasıl yapılmalı?
- 7. Teslim öncesi Türkçe tıbbi DTP kontrol listesi
- Çeviri Hizmetleri bu kontrolü nasıl yürütür?
- İlgili bağlantılar
Türkçe tıbbi DTP, çevrilmiş metnin tasarıma sığdırılması kadar; noktalama, sayı/ölçü yazımı, satır kırılımı, tablo akışı, dil ayarı ve final PDF görünümünün birlikte kontrol edilmesidir. IFU/eIFU, SmPC/PIL, etiket, UDI, hasta broşürü ve klinik dokümanlarda küçük bir boşluk, yanlış satır kırılımı veya sayı-birim ayrımı, okunabilirlik ve anlam açısından kritik sonuçlar doğurabilir.
Bu rehber, Tıbbi Çeviri kapsamındaki Türkçe DTP projelerinde noktalama, sayı/ölçü ve satır kırılımı kontrolleri için pratik bir kontrol listesi sunar. Daha geniş INDD/IDML dosya hazırlığı, preflight ve export kontrolleri için ayrıca Tıbbi DTP: INDD/IDML ile Düzen Bozulmadan Teslim İçin Kontrol Listesi rehberine bakabilirsiniz.
Hızlı Özet
- Noktalama: Uyarı, dozaj, tablo ve dipnotlarda Türkçe noktalama düzeni korunur; kaynak metindeki teknik anlam bozulmaz.
- Sayı/ölçü: Doz, birim, yüzde, ondalık ve aralık ifadeleri kaynakla karşılaştırılır; sayı ve birimlerin satır sonunda ayrılmaması sağlanır.
- Satır kırılımı: Kısa etiket alanları, uyarı kutuları, tablo hücreleri ve QRD başlıkları final PDF’de görünürlük açısından kontrol edilir.
Denetim notu: Tıbbi DTP’de sorun çoğu zaman “yazı biraz taştı” seviyesinde kalmaz. 25 mg ifadesinin iki satıra bölünmesi, doz tablosunda hücre kayması, yüzde değerinin metinden kopması veya uyarı cümlesinin son satırının görünmemesi, teslim öncesi mutlaka yakalanması gereken risklerdir.
1. Türkçe tıbbi DTP hangi durumlarda özel kontrol ister?
Türkçe tıbbi DTP, özellikle metin yoğunluğu yüksek ve alanı sınırlı belgelerde özel kontrol gerektirir. Türkçe çeviri kaynak metinden daha uzun olabilir; bu da başlık, uyarı kutusu, tablo hücresi, ikon altı açıklama ve etiket alanlarında taşma riskini artırır.
- Medikal cihaz IFU/eIFU dosyaları
- SmPC/PIL, KÜB/KT ve prospektüs metinleri
- Etiket, UDI ve ambalaj alanı sınırlı dokümanlar
- Hasta bilgilendirme broşürleri
- Klinik onam formları ve hasta materyalleri
- Farmakovijilans raporları, tablolar ve ekler
- Sağlık eğitim materyalleri ve PDF/HTML tabanlı içerikler
| Belge türü | Tipik DTP riski | Öncelikli kontrol |
|---|---|---|
| IFU/eIFU | Uyarı, sembol ve adım metinlerinin ayrışması | Sayı/ölçü, ikon metni, uyarı kutusu ve PDF/HTML görünümü |
| SmPC/PIL | QRD başlıkları, dozaj tabloları ve çapraz atıflarda kayma | Başlık hiyerarşisi, tablo akışı, dipnot ve numaralandırma |
| Etiket/ambalaj | Dar alanda metin sıkışması ve satır sonu bölünmeleri | Mikrocopy, satır kırılımı, okunabilirlik ve baskı alanı |
| Hasta broşürü | Okunabilirlik, görsel-metin dengesi ve punto küçülmesi | Plain language, kontrast, satır uzunluğu ve paragraf akışı |
IFU/eIFU tarafındaki genel doküman hazırlığı için IFU Çevirisi: MDR Uyumlu Doküman Hazırlama Kontrol Listesi içeriğiyle birlikte değerlendirme yapılabilir.
2. Noktalama: Türkçe metin akışında nelere dikkat edilmeli?
Noktalama, tıbbi belgelerde yalnızca yazım kuralı değildir; doz, uyarı, istisna, koşul ve kullanım adımlarının doğru anlaşılmasını sağlar. DTP sırasında noktalama işaretlerinin kaynak metinden kopyalanması değil, Türkçe metin içinde anlamı koruyacak şekilde kontrol edilmesi gerekir.
Noktalama için temel kontrol noktaları
- Nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta ve parantez kullanımı Türkçe cümle yapısına uygun mu?
- Noktalama işaretinden sonra gereksiz çift boşluk var mı?
- Liste maddelerinde nokta, iki nokta veya noktalı virgül kullanımı tutarlı mı?
- Uyarı, kontrendikasyon ve dozaj cümlelerinde anlamı değiştiren virgül kayması var mı?
- Kısaltmalar, ürün adları ve birim sembolleri yanlış noktalama ile bölünmüş mü?
- Parantez içi açıklamalar satır sonunda ana ifadeden kopuyor mu?
Tıbbi metinlerde noktalama riski örnekleri
| Riskli görünüm | Daha güvenli kontrol yaklaşımı | Not |
|---|---|---|
| Uyarı cümlesinde virgül kaynak metne göre otomatik korunmuş. | Virgülün Türkçe cümlede koşul, istisna veya açıklama ilişkisini değiştirip değiştirmediği kontrol edilir. | Özellikle “ancak”, “ise”, “dışında”, “hariç” yapıları dikkat ister. |
| Liste maddelerinin bazısı nokta, bazısı noktalı virgül ile bitiyor. | Aynı tür liste maddelerinde bitiş işareti tek biçimleştirilir. | QRD veya müşteri şablonu farklı gerektiriyorsa şablon önceliklidir. |
| Parantez içi doz bilgisi satır sonunda ana metinden kopuyor. | Parantez ve içindeki değer aynı satırda kalacak şekilde satır kırılımı kontrol edilir. | DTP’de nonbreaking space veya keep options gerekebilir. |
Resmi / otorite kaynaklar
3. Sayı, ölçü ve birim yazımı nasıl kontrol edilir?
Tıbbi DTP’de sayı ve birim kontrolü en yüksek riskli adımlardan biridir. Dozaj, konsantrasyon, hacim, sıklık, yaş aralığı, vücut ağırlığı, sıcaklık ve süre ifadeleri kaynak metinle tek tek karşılaştırılmalıdır.
Sayı ve birimlerde temel ilkeler
- Dozaj ve ölçü değerleri kaynak metinle karşılaştırılır.
- Sayı ve birim sembolü satır sonunda birbirinden ayrılmayacak şekilde düzenlenir.
- mg, mL, µg, IU, kg, °C gibi birimlerin yazımı tutarlı tutulur.
- Ondalık ve binlik ayraçlar proje/stil kılavuzuna göre tek biçimleştirilir.
- Yüzde ve aralık ifadeleri kaynak anlamı değiştirmeden korunur.
- Tablo başlıklarında birim, ilgili sütunla ilişkisini kaybetmeyecek şekilde yerleştirilir.
Sayı/birim için DTP örnek tablosu
| Kontrol alanı | Riskli durum | Kontrol notu |
|---|---|---|
| Sayı + birim | 25 / mg iki ayrı satıra bölünüyor. | 25 mg ifadesi mümkün olduğunca aynı satırda tutulur. |
| Konsantrasyon | 10 mg/mL ifadesinde eğik çizgi veya birim kırılıyor. | mg/mL, µg/mL gibi birleşik birimler görsel olarak korunur. |
| Sıcaklık | 2 °C – 8 °C aralığında sayı ve birim ayrılıyor. | Aralık ifadesi tablo veya satır sonunda bölünmeyecek şekilde kontrol edilir. |
| Yüzde | % değer metinden kopuyor veya aynı belgede farklı yazılıyor. | Proje/stil kılavuzuna göre yüzde gösterimi tutarlı tutulur. |
| Ondalık | 0,5 / 0.5 biçimleri aynı dosyada karışıyor. | Kaynak, hedef pazar ve müşteri stil kılavuzu birlikte kontrol edilir. |
Özel karakter ve sembol kontrolü
- µg karakteri fontta doğru görünüyor mu?
- °C sembolü bozulmadan export ediliyor mu?
- ≤, ≥, ±, × gibi semboller PDF’de doğru görünüyor mu?
- Üst simge ve alt simge kullanımları korunuyor mu?
- Kopyala-yapıştır veya font substitution nedeniyle sembol değişmiş mi?
DTP notu: Sayı-birim çiftlerini yalnızca dilsel QA’da değil, final PDF’de de kontrol edin. Word veya IDML içinde doğru görünen değer, PDF export sonrasında font, satır kırılımı veya tablo taşması nedeniyle riskli hale gelebilir.
4. Satır kırılımı ve kelime bölme nasıl yönetilmeli?
Türkçe tıbbi metinlerde satır kırılımı; okunabilirlik, bilgi hiyerarşisi ve hasta güvenliği açısından önemlidir. DTP sırasında otomatik kelime bölme ayarları, dar kolonlar, küçük punto, tablo hücreleri ve ikon altı metinler ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Ayrılmaması gereken ifade türleri
- Sayı + birim: 25 mg, 10 mL, 2 °C
- Aralık ifadeleri: 2–8 °C, 18–65 yaş
- Ürün adı + dozaj formu
- Kısaltma + açıklama
- Uyarı başlığı + uyarı metninin ilk cümlesi
- Tablo başlığı + ilgili tablo
- Dipnot işareti + dipnot açıklaması
InDesign tarafında pratik ayarlar
- Paragraf dil ayarı Türkçe olarak kontrol edilir.
- Hyphenation / kelime bölme ayarları dar kolonlarda test edilir.
- Sayı-birim çiftleri için nonbreaking space veya keep options değerlendirilir.
- Başlıkların tek başına sayfa sonunda kalmaması sağlanır.
- Uyarı kutularında metin sonu ve kutu taşması final PDF’de kontrol edilir.
- Manuel satır sonları hedef dile göre yeniden değerlendirilir.
Satır kırılımı örnekleri
| Durum | Risk | Önerilen kontrol |
|---|---|---|
| “25” satır sonunda, “mg” sonraki satırda | Doz ifadesi görsel olarak kopar. | Sayı ve birim birlikte tutulur. |
| Başlık sayfa sonunda tek başına kalıyor. | Okuyucu başlık–içerik ilişkisini kaybeder. | Keep with next / satır birlikte tutma ayarı kontrol edilir. |
| Uzun ürün adı dar sütunda agresif bölünüyor. | Marka/ürün algısı ve okunabilirlik bozulur. | Kolon genişliği, punto ve kelime bölme birlikte değerlendirilir. |
| Tablo hücresi içindeki metin gizli kalıyor. | Dozaj, uyarı veya koşul eksik görünür. | Overset text ve final PDF hücre görünümü kontrol edilir. |
5. Tablo, uyarı kutusu ve dipnotlarda özel kontrol
Tıbbi dokümanlarda en sık DTP riski tablo, uyarı kutusu ve dipnotlarda görülür. Bu alanlar genellikle dar, yoğun ve sayısal veri içerdiği için, yalnızca genel sayfa görünümüne bakmak yeterli değildir.
Tablo kontrolleri
- Sütun başlıkları doğru sütunun üzerinde mi?
- Dozaj, yaş grubu, sıklık ve süre değerleri doğru satırda mı?
- Tablo hücresinde gizli kalan metin var mı?
- Tablo sayfa bölünmesinde başlık satırı tekrarı doğru mu?
- Dipnot işaretleri doğru tablo satırıyla ilişkili mi?
Uyarı kutusu kontrolleri
- Uyarı başlığı eksiksiz mi?
- Uyarı metninin son satırı görünür mü?
- Simge veya ikon uyarı metniyle hizalı mı?
- Renk, kontrast ve punto okunabilir mi?
- Uyarı kutusu sayfa veya baskı alanı dışına taşıyor mu?
Dipnot ve üst simge kontrolleri
- Üst simge işareti doğru yerde mi?
- Dipnot açıklaması aynı sayfada veya doğru bölümde mi?
- Dipnot numaralandırması kaynakla uyumlu mu?
- Dipnot metni final PDF’de okunabilir mi?
6. Türkçe tıbbi DTP QA kontrolü nasıl yapılmalı?
Türkçe tıbbi DTP QA, kaynak PDF, çeviri metni ve final PDF arasında üçlü karşılaştırma gerektirir. Amaç yalnızca görsel benzerlik değil; kritik bilgi, sayı, birim, uyarı ve düzen ilişkilerinin korunmasıdır.
QA adımları
- Kaynak PDF karşılaştırması: Sayfa yapısı, başlık, tablo, sembol ve görsel konumları karşılaştırılır.
- Metin taşması kontrolü: Overset text, tablo hücreleri, uyarı kutuları ve dipnotlar kontrol edilir.
- Sayı/birim kontrolü: Doz, hacim, sıcaklık, yüzde, aralık ve ölçü birimleri kaynakla karşılaştırılır.
- Dil ayarı kontrolü: Türkçe karakter, kelime bölme, satır kırılımı ve kısaltmalar kontrol edilir.
- Final PDF kontrolü: Font gömme, seçilebilir metin, linkler ve export ayarları gözden geçirilir.
| QA alanı | Ne aranır? | Çıktı |
|---|---|---|
| Noktalama | Virgül, iki nokta, parantez, liste bitişleri | Türkçe anlamı bozmayan tutarlı noktalama |
| Sayı/ölçü | Dozaj, birim, yüzde, sıcaklık, aralık | Kaynakla uyumlu ve satırda kopmayan değerler |
| Satır kırılımı | Başlık, sayı-birim, ürün adı, dipnot | Okunabilir ve bütünlüğü korunan metin akışı |
| PDF görünümü | Font, link, tablo, uyarı kutusu, seçilebilir metin | Paylaşılabilir ve arşivlenebilir final PDF |
SmPC/PIL belgelerinde QRD yapısı, terminoloji ve Türkiye sürümü kontrolleri için SmPC/PIL’in Türkçe Sürümü: Türkiye İçin QRD Tabanlı Hazırlık içeriğiyle birlikte değerlendirme yapılabilir.
7. Teslim öncesi Türkçe tıbbi DTP kontrol listesi
Aşağıdaki liste, final PDF veya baskı/dijital teslim öncesi hızlı kontrol için kullanılabilir.
- Türkçe karakterler tüm sayfalarda doğru görünüyor mu?
- Paragraf ve karakter stillerinde hedef dil ayarı doğru mu?
- Noktalama işaretlerinden sonra gereksiz çift boşluk var mı?
- Liste maddelerinde noktalama tutarlı mı?
- Sayı, doz, birim ve yüzde ifadeleri kaynakla karşılaştırıldı mı?
- Sayı + birim çiftleri satır sonunda ayrılıyor mu?
- Ondalık, binlik, sıcaklık ve aralık biçimleri tutarlı mı?
- µg, °C, ≤, ≥, ± gibi özel karakterler doğru görünüyor mu?
- Tablo hücrelerinde gizli kalan metin var mı?
- Uyarı kutularının son satırları görünür mü?
- Dipnot, üst simge ve çapraz atıflar doğru mu?
- Başlıklar sayfa sonunda tek başına kalıyor mu?
- Final PDF’de metin seçilebilir ve aranabilir mi?
- Font substitution veya bozuk link uyarısı var mı?
- Kaynak PDF ile final PDF görsel olarak karşılaştırıldı mı?
Çeviri Hizmetleri bu kontrolü nasıl yürütür?
Türkçe tıbbi DTP projelerinde kaynak PDF, INDD/IDML dosyası, çeviri metni ve final PDF birlikte kontrol edilir. Noktalama, sayı/ölçü, satır kırılımı, tablo akışı, uyarı kutuları, fontlar, özel karakterler ve export görünümü ayrı adımlar halinde incelenir.
- Dosya analizi: INDD/IDML, PDF, font, link ve hedef teslim formatı kontrol edilir.
- Türkçe DTP yerleşimi: Çeviri metni tasarıma yerleştirilir; Türkçe metin uzaması ve satır kırılımı yönetilir.
- Sayı/ölçü QA: Dozaj, birim, yüzde, sıcaklık, aralık ve tablo değerleri kaynakla karşılaştırılır.
- Final PDF kontrolü: Font, link, seçilebilir metin, tablo, uyarı kutusu ve özel karakter görünümü kontrol edilir.
- Teslim paketi: PDF, IDML/INDD ve varsa font/link paketi arşivlenebilir şekilde teslim edilir.
Türkçe tıbbi DTP dosyanızı birlikte kontrol edelim
INDD/IDML dosyanızı, referans PDF’inizi ve hedef teslim formatınızı paylaşın; Türkçe noktalama, sayı/ölçü, satır kırılımı, tablo taşması, font ve PDF export risklerini birlikte değerlendirelim.
- Türkçe karakter, noktalama ve yerel biçim kontrolü
- Sayı, doz, birim, yüzde ve aralık karşılaştırması
- Tablo, uyarı kutusu, dipnot ve satır kırılımı QA
- INDD/IDML, PDF ve çok dilli DTP teslim desteği
İlgili bağlantılar
Hizmet sayfası
İlgili Bilgi Bankası içerikleri
- Tıbbi DTP: INDD/IDML ile Düzen Bozulmadan Teslim İçin Kontrol Listesi
- IFU Çevirisi: MDR Uyumlu Doküman Hazırlama Kontrol Listesi
- SmPC/PIL’in Türkçe Sürümü: Türkiye İçin QRD Tabanlı Hazırlık
Son güncelleme: 06.05.2026 — Türkçe noktalama, sayı/ölçü, özel karakter, satır kırılımı ve final PDF QA kontrolleri eklendi.
