- 1. Sağlık uygulaması onboarding metinleri nedir?
- 2. Hedef kullanıcıyı netleştirin
- 3. Dil, ülke ve locale kontrolü
- 4. Kayıt, giriş ve hesap oluşturma ekranları
- 5. Mahremiyet, izin ve güven metinleri
- 6. Sağlık verisi, semptom ve ölçüm ekranları
- 7. Bildirim, hatırlatma ve uyarı metinleri
- 8. Plain language ve sağlık okuryazarlığı kontrolü
- 9. Mobil erişilebilirlik ve ekran okuyucu kontrolü
- 10. UI metni ve ekrana sığma kontrolü
- 11. Ton, güven ve mikro metin standardı
- 12. LQA süreci: Çeviriden canlı teste
- 13. Teslim öncesi kısa kontrol listesi
- 14. Proje ekibine verilecek materyaller
- 15. Resmi kaynaklar ve uygulama notu
- İlgili bağlantılar
Sağlık uygulamalarında çok dilli onboarding metinleri, kullanıcının uygulamayı ilk kez açtığında karşılaştığı dil seçimi, kayıt, giriş, profil oluşturma, izin, mahremiyet, bildirim, ilk yönlendirme ve temel kullanım ekranlarını kapsar. Bu metinler kısa görünse de kullanıcı güveni, doğru veri girişi, erişilebilirlik, sağlık okuryazarlığı ve uygulama içi tamamlanma oranı üzerinde doğrudan etkilidir.
Bu kontrol listesi; mobil sağlık uygulamaları, hasta portalları, dijital terapi uygulamaları, uzaktan takip çözümleri, sağlık çalışanı uygulamaları, hastane uygulamaları ve çok dilli medikal onboarding akışları için hazırlanmıştır. Amaç, onboarding metinlerinin yalnızca çevrilmiş olmasını değil; hedef dilde doğru, anlaşılır, erişilebilir, arayüze sığan ve kullanıcı aksiyonunu destekleyen biçimde çalışmasını sağlamaktır.
1. Sağlık uygulaması onboarding metinleri nedir?
Onboarding, kullanıcının uygulamayı ilk kez kullanmaya başladığı aşamadır. Bu aşamada kullanıcı genellikle hesabını oluşturur, dilini seçer, kullanım koşullarını kabul eder, izinleri yönetir, profilini tamamlar, bildirim ayarlarını belirler ve uygulamanın temel işlevlerini öğrenir.
Sağlık uygulamalarında onboarding metinleri daha hassastır. Çünkü kullanıcıdan sağlık verisi, semptom bilgisi, ilaç kullanımı, randevu bilgisi, cihaz bağlantısı veya bakım veren bilgisi istenebilir. Bu nedenle metinlerin hem kısa hem de açık olması gerekir. Fazla teknik dil kullanıcıyı uzaklaştırabilir; fazla basitleştirme ise klinik veya güvenlik açısından anlam kaybı yaratabilir.
| Onboarding alanı | Örnek metin türü | LQA’da kontrol edilecek nokta |
|---|---|---|
| Dil ve ülke seçimi | Dil, ülke, bölge, ölçü birimi, tarih biçimi | Locale uyumu, kullanıcıya doğru dil deneyimi sunulması |
| Kayıt ve giriş | Hesap oluşturma, doğrulama, şifre, SMS/e-posta kodu | Kısa, yönlendirici ve hataya izin vermeyen metin |
| Mahremiyet ve izinler | Veri işleme, bildirim, konum, kamera, sağlık verisi erişimi | Açık rıza, güven veren ton, hukuk/uyum onaylı ifade |
| Profil ve sağlık bilgileri | Yaş, cinsiyet, kronik durum, ilaç, ölçüm, cihaz bilgisi | Tıbbi terminoloji, anlaşılır soru dili, hassas bilgi tonu |
| İlk kullanım yönlendirmesi | Tooltip, carousel, kısa açıklama, boş durum ekranı | Kullanıcıyı zorlamadan doğru aksiyona yönlendirme |
| Bildirim ve hatırlatmalar | İlaç, randevu, ölçüm, egzersiz, takip hatırlatması | Ton, zaman, klinik hassasiyet, yanlış yönlendirme riski |
| Hata ve uyarı mesajları | Bağlantı hatası, eksik bilgi, doğrulama hatası, kritik uyarı | Panik yaratmadan net açıklama ve sonraki adım |
2. Hedef kullanıcıyı netleştirin
Sağlık uygulamasının hedef kullanıcısı metnin tonunu ve terminoloji seviyesini belirler. Aynı İngilizce kaynak metin; hasta, bakım veren, hekim, hemşire, saha personeli veya kurum içi eğitim kullanıcısı için farklı Türkçe karşılıklar gerektirebilir.
- Hasta: Daha sade, güven veren, kısa ve doğrudan yönlendiren dil gerekir.
- Bakım veren: Sorumluluk ve destek dili dengelenmelidir; kullanıcıya gereksiz yük hissi verilmemelidir.
- Sağlık çalışanı: Terminoloji daha teknik olabilir; ancak UI metinleri yine kısa ve hızlı taranabilir olmalıdır.
- Kurum personeli: Prosedür, eğitim, uyum ve raporlama metinleri kurumsal dille uyumlu olmalıdır.
- Çok ülkeli kullanıcı grubu: Dil seçimi, ülke ayarı, zaman dilimi, tarih ve ölçü biçimi birlikte kontrol edilmelidir.
3. Dil, ülke ve locale kontrolü
Çok dilli sağlık uygulamalarında dil seçimi yalnızca arayüz metninin çevrilmesi değildir. Dil, ülke, tarih biçimi, saat biçimi, ölçü birimi, para birimi, telefon alan kodu, adres formatı ve bazı sağlık terimleri birlikte değerlendirilmelidir.
- Dil adı: Dil seçenekleri kullanıcıya kendi dilinde gösteriliyor mu? Örneğin “Türkçe” ifadesi “Turkish” olarak bırakılmış mı?
- Ülke/bölge ayrımı: Dil ile ülke karıştırılmış mı? Türkçe kullanıcı yalnızca Türkiye’deki kullanıcı anlamına gelmez.
- Tarih ve saat: Randevu, hatırlatma ve ölçüm ekranlarında tarih/saat biçimi hedef pazara uygun mu?
- Ölçü birimleri: Boy, kilo, sıcaklık, doz, glukoz, tansiyon ve benzeri ölçümler doğru biçimde gösteriliyor mu?
- Ondalık ayırıcı: Sayısal değerlerde nokta/virgül kullanımı hedef dil ve sistem davranışıyla uyumlu mu?
- Telefon ve adres: Doğrulama, acil iletişim veya kurum bilgisi alanlarında ülke kodu ve format doğru mu?
- Fallback dili: Çevrilmemiş string varsa hangi dile düşüyor? Kullanıcı karma dil ekran görüyor mu?
4. Kayıt, giriş ve hesap oluşturma ekranları
Kayıt ekranları onboarding’in en kritik noktalarından biridir. Kullanıcı, uygulamaya güven duymazsa veya hata mesajını anlamazsa akışı tamamlamadan çıkabilir. Sağlık uygulamalarında bu aşama aynı zamanda mahremiyet algısının da başladığı noktadır.
- CTA metinleri: “Devam et”, “Hesap oluştur”, “Giriş yap”, “Doğrula” gibi butonlar kısa ve tutarlı mı?
- Form etiketleri: Alan adı, yardım metni ve placeholder birbirini tamamlıyor mu?
- Hata mesajı: Kullanıcı neyin yanlış olduğunu ve nasıl düzelteceğini anlıyor mu?
- Şifre kuralları: Büyük harf, sayı, özel karakter gibi koşullar açık ve kısa mı?
- Doğrulama kodu: SMS/e-posta kodu ekranlarında zaman aşımı ve yeniden gönderme metinleri anlaşılır mı?
- Hesap kurtarma: Şifre sıfırlama, e-posta değişikliği ve hesap kilidi metinleri güven veriyor mu?
- Çocuk/ebeveyn hesabı: Yaş, veli izni veya temsilci kullanımı gerekiyorsa dil hukuki ve etik açıdan kontrollü mü?
5. Mahremiyet, izin ve güven metinleri
Sağlık uygulaması onboarding akışında kullanıcıdan bildirim, kamera, konum, mikrofon, Bluetooth, sağlık verisi veya cihaz bağlantısı izni istenebilir. Bu ekranlarda çeviri, yalnızca dil aktarımı değil; güven ve şeffaflık aktarımıdır.
- İzin amacı: Kullanıcıdan istenen izin net açıklanmış mı?
- Fayda bağlantısı: İznin kullanıcıya ne sağlayacağı açık mı?
- Gereksiz korku dili: Metin panik yaratıyor mu, yoksa güven veren ve açıklayıcı bir ton mu kullanıyor?
- Hukuk/uyum onayı: KVKK/GDPR veya kurum politikasıyla ilişkili ifadeler hukuk/uyum ekibiyle uyumlu mu?
- Kabul/ret seçenekleri: Buton metinleri yanıltıcı mı? Kullanıcı neyi kabul ettiğini anlıyor mu?
- Sağlık verisi hassasiyeti: Sağlık verileriyle ilgili ifadelerde belirsizlik veya hafifletme var mı?
- Tekrar izin isteme: Kullanıcı daha önce reddettiyse sonraki yönlendirme metni doğru mu?
6. Sağlık verisi, semptom ve ölçüm ekranları
Onboarding sırasında kullanıcıdan sağlık profili veya başlangıç verisi isteniyorsa, metinlerin tıbbi doğruluğu ve kullanıcıya uygun açıklık seviyesi birlikte kontrol edilmelidir. Hatalı veya belirsiz soru dili, yanlış veri girişine yol açabilir.
- Semptom terimleri: Kullanıcının anlayacağı doğal karşılık kullanılmış mı?
- Ölçüm talimatları: Tansiyon, nabız, glukoz, kilo, sıcaklık gibi değerlerde birim ve aralık net mi?
- İlaç bilgisi: İlaç adı, doz, sıklık ve hatırlatma metinleri yanlış yorumlanmayacak kadar açık mı?
- Randevu bilgisi: Tarih, saat, uzmanlık alanı ve kurum adı doğru bağlamda gösteriliyor mu?
- Acil durum dili: Acil yardım, uyarı veya risk mesajları doğru ağırlıkta mı?
- Boş durum ekranı: Kullanıcı henüz veri eklemediyse ne yapacağını anlıyor mu?
- Grafik ve veri etiketleri: Eğilim, geçmiş, ortalama, hedef aralık gibi ifadeler tutarlı mı?
7. Bildirim, hatırlatma ve uyarı metinleri
Bildirim metinleri kısa olduğu için çeviri sırasında anlam kaybı riski yüksektir. Sağlık uygulamalarında hatırlatma ve uyarı dili; kullanıcıyı harekete geçirmeli, ancak tıbbi tavsiye sınırını aşmamalıdır.
| Bildirim türü | Kontrol sorusu | Risk |
|---|---|---|
| İlaç hatırlatma | Doz, zaman ve aksiyon net mi? | Yanlış ilaç kullanımı algısı |
| Randevu hatırlatma | Tarih, saat, kurum ve hazırlık bilgisi doğru mu? | Randevu kaçırma veya yanlış hazırlık |
| Ölçüm hatırlatma | Kullanıcı hangi ölçümü yapacağını anlıyor mu? | Eksik veya yanlış veri girişi |
| Risk/uyarı bildirimi | Ton ciddi ama panik yaratmıyor mu? | Gereksiz alarm veya aksiyonsuz kalma |
| Eğitim tamamlama | Kullanıcı sıradaki adımı biliyor mu? | Akışın yarım kalması |
8. Plain language ve sağlık okuryazarlığı kontrolü
Hasta veya genel kullanıcıya yönelik onboarding metinlerinde sade dil kritik önemdedir. Ancak sade dil, tıbbi anlamı azaltmak veya risk ifadelerini yumuşatmak anlamına gelmez. Amaç, kullanıcının ne yapacağını hızlı ve doğru biçimde anlamasını sağlamaktır.
- Kısa cümle: Kullanıcı ekrandaki talimatı tek okumada anlayabiliyor mu?
- Günlük karşılık: Tıbbi veya teknik terim gerekiyorsa kısa açıklama var mı?
- Tek aksiyon: Her ekranda kullanıcıdan beklenen ana aksiyon net mi?
- Belirsiz zamir: “Bunu”, “şunu”, “burada” gibi ifadeler yanlış referans veriyor mu?
- Olumsuz yapı: Çift olumsuz veya karmaşık şart cümleleri var mı?
- Yüksek riskli terimler: Acil, risk, yan etki, doz, kontrendikasyon gibi ifadeler hafifletilmiş mi?
- Kültürel uygunluk: Sağlık, beden, cinsiyet, yaş, bakım ve aile ilişkilerine dair ifadeler hedef kullanıcıya uygun mu?
9. Mobil erişilebilirlik ve ekran okuyucu kontrolü
Mobil sağlık uygulamalarında erişilebilirlik, yalnızca engelli kullanıcılar için değil; yaşlı kullanıcılar, düşük sağlık okuryazarlığına sahip kullanıcılar, küçük ekran kullananlar ve stres altında işlem yapan kullanıcılar için de önemlidir.
- Ekran okuyucu etiketi: Butonlar, simgeler, onay kutuları ve form alanları doğru adlandırılmış mı?
- Görsel metin alternatifi: Simgeler ve görseller yalnızca görsel anlamla mı çalışıyor, metin desteği var mı?
- Form talimatı: Hata mesajları ilgili alanla ilişkilendirilmiş mi?
- Dokunma alanı: Türkçe metin uzayınca buton alanı daralıyor veya metin kesiliyor mu?
- Kontrast: Onay, hata, uyarı ve pasif durum renkleri yeterince ayrışıyor mu?
- Renge bağımlılık: Doğru/yanlış, aktif/pasif, risk/normal durum yalnızca renkle mi anlatılıyor?
- Odak sırası: Ekran okuyucu veya klavye/dış cihaz kullanımıyla mantıklı sırada ilerlenebiliyor mu?
- Dinamik mesajlar: Kod gönderildi, hata oluştu, bağlantı kesildi gibi anlık durumlar kullanıcıya iletiliyor mu?
10. UI metni ve ekrana sığma kontrolü
İngilizceden Türkçeye çevrilen onboarding metinleri çoğu zaman daha uzun olur. Bu nedenle LQA aşamasında ekrana sığma, buton genişliği, satır kırılımı, kart yüksekliği ve mobil görünüm mutlaka kontrol edilmelidir.
- Buton metni: CTA metni kısa ama anlamlı mı?
- Başlık uzunluğu: Onboarding carousel başlıkları iki satırı aşıyor mu?
- Tooltip: Yardım metni ekranda gereğinden fazla alan kaplıyor mu?
- Modal/popup: Türkçe metin butonları aşağı itiyor veya görünmez yapıyor mu?
- Hata mesajı: Hata metni alana sığmadığı için kesiliyor mu?
- Bildirim metni: Mobil bildirimde kritik bilgi kesiliyor mu?
- Dar ekran testi: Küçük ekranlarda tüm adımlar okunabilir mi?
- Karma dil testi: Çevrilmemiş string, placeholder veya sistem mesajı kalmış mı?
11. Ton, güven ve mikro metin standardı
Onboarding mikro metinleri, sağlık uygulamasının kullanıcıyla kurduğu ilk ilişkiyi belirler. Dil fazla mekanik olursa güven zayıflar; fazla pazarlama odaklı olursa sağlık bağlamı için uygunsuz görünebilir. Ton; güven veren, sade, profesyonel ve aksiyon odaklı olmalıdır.
| Metin türü | Önerilen ton | Kaçınılacak yaklaşım |
|---|---|---|
| Hoş geldiniz ekranı | Sıcak, kısa, güven veren | Aşırı pazarlama dili |
| Mahremiyet ekranı | Şeffaf, sakin, net | Belirsiz veya hukuki anlamı zayıflatan özet |
| Hata mesajı | Sorunu ve çözümü söyleyen | Kullanıcıyı suçlayan veya teknik hata koduyla sınırlı metin |
| Bildirim izni | Faydayı açıklayan | Zorlayıcı veya yanıltıcı CTA |
| Sağlık verisi girişi | Dikkatli, açık, mahremiyete duyarlı | Gereksiz samimiyet veya belirsiz tıbbi ifade |
12. LQA süreci: Çeviriden canlı teste
Sağlık uygulaması onboarding metinlerinde LQA, yalnızca çeviri dosyasının kontrolüyle tamamlanmaz. Metinler gerçek ekranlarda, gerçek akış içinde ve mümkünse test cihazlarında kontrol edilmelidir.
| Aşama | Kontrol | Çıktı |
|---|---|---|
| 1. Kaynak inceleme | Ekran akışı, hedef kullanıcı, ülke/dil kapsamı | Kapsam ve terminoloji notları |
| 2. Metin çevirisi | UI string, açıklama, izin, hata, bildirim metinleri | Hedef dil metin seti |
| 3. Terminoloji kontrolü | Sağlık, uygulama, cihaz, veri ve kullanıcı aksiyonu terimleri | Tutarlılık notları |
| 4. Pseudo-test / uzunluk testi | Metin taşması, satır kırılımı, buton kesilmesi | UI düzeltme listesi |
| 5. Cihaz testi | iOS/Android, küçük ekran, dark mode, font büyütme | Ekran bazlı LQA raporu |
| 6. Erişilebilirlik kontrolü | Ekran okuyucu etiketi, kontrast, form hatası, odak sırası | Erişilebilirlik notları |
| 7. Son onay | Düzeltilmiş string’ler, ekranlar, sürüm notu | Yayına hazır onboarding paketi |
13. Teslim öncesi kısa kontrol listesi
- ✓ Dil, ülke, tarih, saat ve ölçü birimi ayarları kontrol edildi.
- ✓ Kayıt, giriş, doğrulama ve şifre ekranları anlaşılır durumda.
- ✓ Mahremiyet, izin ve veri kullanımı metinleri hukuk/uyum notlarıyla uyumlu.
- ✓ Sağlık verisi, semptom, ilaç, randevu ve ölçüm terimleri tutarlı.
- ✓ Buton, CTA, tooltip, modal ve hata mesajları hedef dilde ekrana sığıyor.
- ✓ Bildirim ve hatırlatma metinleri kısa, doğru ve yanlış yönlendirme riski taşımıyor.
- ✓ Ekran okuyucu etiketleri, form talimatları ve hata mesajları kontrol edildi.
- ✓ Mobil görünüm küçük ekran, büyük font ve dark mode senaryolarında test edildi.
- ✓ Çevrilmemiş string, karma dil veya eski sürüm metin kalmadı.
- ✓ LQA notları, ekran görüntüleri ve son sürüm kayıtları arşivlendi.
14. Proje ekibine verilecek materyaller
Çeviri ve LQA ekibine doğru materyaller verilirse onboarding akışındaki hata sayısı azalır ve düzeltme turları kısalır. Sağlık uygulaması projelerinde aşağıdaki materyaller mümkün olduğunca proje başlangıcında paylaşılmalıdır.
- Onboarding ekran görüntüleri veya Figma/XD bağlantısı
- String export dosyası ve bağlam notları
- Hedef kullanıcı profili: hasta, bakım veren, sağlık çalışanı, kurum personeli
- Hedef pazar ve dil/ülke kapsamı
- Onaylı terminoloji listesi veya önceki uygulama metinleri
- Mahremiyet, izin ve kullanım koşulları için hukuk/uyum notları
- Bildirim ve hatırlatma senaryoları
- Test build veya staging erişimi
- iOS/Android ekran ve cihaz öncelikleri
- Yayın tarihi, düzeltme turu takvimi ve onay sorumluları
15. Resmi kaynaklar ve uygulama notu
Mobil erişilebilirlik: W3C/WAI, WCAG 2.2 başarı kriterlerinin mobil web, native ve hibrit mobil uygulamalara uygulanmasına yönelik rehberlik sunar. Sağlık uygulaması onboarding ekranlarında ekran okuyucu etiketi, form talimatı, kontrast, odak sırası ve dokunma davranışı bu çerçevede değerlendirilmelidir.
Sağlık okuryazarlığı ve sade dil: CDC’nin sağlık okuryazarlığı ve sade dil kaynakları, halk sağlığı iletişiminde jargonun azaltılmasını ve kullanıcıların anlayabileceği günlük karşılıkların tercih edilmesini önerir. Hasta odaklı sağlık uygulaması metinlerinde bu yaklaşım, yanlış anlama riskini azaltmaya yardımcı olur.
Kaynaklar:
W3C/WAI — Guidance on Applying WCAG 2.2 to Mobile Applications
W3C/WAI — Easy Checks: A First Review of Web Accessibility
CDC — Plain Language Materials & Resources
CDC — Everyday Words for Public Health Communication
Sağlık uygulaması onboarding LQA desteği
Çok dilli sağlık uygulamalarınızda kayıt, izin, profil, bildirim, uyarı, hata mesajı ve ilk kullanım ekranlarını dil, terminoloji, erişilebilirlik ve mobil UI davranışı açısından kontrol edebiliriz. Dosyanızı paylaşırken hedef dili, kullanıcı profilini, platformu, ekran akışını ve varsa Figma/test build bağlantısını belirtmeniz yeterlidir.
İlgili bağlantılar
- Tıbbi Çeviri ve Yaşam Bilimleri Çevirisi
- Sağlık Eğitimi ve Dijital İçerik Yerelleştirmesi
- E-Öğrenme İçin LQA Kontrol Listesi (Metin–Ses–Altyazı)
- Plain Language Kılavuzu: Hasta Broşürlerinde Anlaşılır Dil
- Türkiye’de Hasta Bilgilendirme Materyalleri: Okunabilirlik ve Onay Süreci
- Türkçe Tıbbi DTP İpuçları: Noktalama, Sayı/Ölçü ve Satır Kırılımı
- Sağlık Eğitim İçeriklerinin Türkçeye Uyarlanması: Seslendirme ve Altyazı Notları
Son güncelleme: 09.05.2026 — Sağlık uygulamalarında çok dilli onboarding metinleri için dil, izin, mahremiyet, sağlık verisi, bildirim, mobil erişilebilirlik ve LQA kontrol adımları eklendi.
