İçindekiler

Dil düzeltme ve formatlama için teklif alın. Metninizi ve derginin ya da kurumun yazım kurallarını paylaşın; kapsamı, teslim planını ve fiyatı yazılı teklifle iletelim.

Bizi arayın 0 (312) 447 40 32

Akademik bir metin dergiye gitmeden önce çoğu zaman birkaç ayrı işten geçer: yazılı çeviri, dil düzeltme (editing), son okuma (proofreading) ve formatlama. Bu işler tek bir adla, tek kalemde istendiğinde teklifte adı geçmeyen iş yapılmamış olabilir ve metin bu eksik yüzünden dergiden geri dönebilir. Bu yazı, akademik çeviri hizmetimiz kapsamında dil düzeltme ve formatlama yaptırmayı düşünenler için bir karar rehberidir: kimin neye ihtiyaç duyduğunu, ne göndermeniz gerektiğini, işlerin sınırlarını ve fiyat ile sürenin nasıl belirlendiğini anlatır.

Bu hizmete kimler, ne zaman ihtiyaç duyar?

Önce hangi işe ihtiyacınız olduğunu belirlemek gerekir. Çoğu başvuru şu durumlardan birine uyar:

  • Metin henüz hedef dilde değil. Metni Türkçe yazıp İngilizce yayın yapan bir dergiye göndereceksiniz ya da İngilizce yazılmış bir metni Türkçeye aktaracaksınız. İhtiyacınız önce yazılı çeviridir: Türkçeden İngilizceye ve İngilizceden Türkçeye çeviri yapıyoruz. Dil düzeltme, çevirinin yerini tutmaz.

  • Metni hedef dilde kendiniz yazdınız. Anlamı ve terimleri siz kurdunuz; dil bilgisi, cümle yapısı ve akademik üslup için dil düzeltme istersiniz.

  • Çeviriyi bir araçla hazırladınız. Bu durumda dil düzeltme ayrı bir iştir; ayrıca çevirinin kaynak metinle karşılaştırılarak okunması gerekir, çünkü akıcı bir metnin içinde düşen bir sayı ya da tersine dönen bir bulgu fark edilmeden kalabilir.

  • Hakem ya da editör “dil düzeltilmeli” dedi. İhtiyacınız dil düzeltmedir; revize edilen kısımların terim tutarlılığı da kontrol edilir.

  • Metin reddedildi ve başka bir dergiye gidecek. Yeni derginin kelime sınırı ve biçim kuralları farklıdır; yeniden formatlama gerekir.

  • Dil işi bitti, hedef dergi belli. Kalan iş formatlamadır.

Hangi işleri kendiniz yapabileceğinizi ve hangilerinde destek almanın zaman kazandıracağını, aşağıda bağlantısını verdiğimiz belgedeki kontrol listesiyle görebilirsiniz; teklif isterken o listedeki yanıtlarınızı da paylaşın.

Teklif isterken neler göndermelisiniz?

Teklif ve iş planı, gönderdiğiniz malzemeye bağlıdır. Eksiksiz bir teklif talebi şunları içerir:

  • Metnin düzenlenebilir dosyası. Word gibi düzenlenebilir bir dosya, taranmış ya da PDF bir metne göre işi kolaylaştırır.

  • Hedef derginin adı ve güncel yazım kuralları. Derginin yazar yönergeleri (Instructions for Authors) ve varsa şablon dosyası güncel olmalıdır; bunları gönderime yakın bir tarihte derginin kendi sayfasından indirin.

  • Çağrı, yayınevi ya da enstitü kuralları. Kongre çağrı metni, kitap bölümü için yayınevinin yazım kılavuzu veya tez yazım kılavuzu varsa onu da ekleyin.

  • Tablo ve şekillerin kaynak dosyaları. Görsel olarak yapıştırılmış tablolar doğrudan düzeltilemez; düzenlenebilir hâllerini göndermeniz işi kolaylaştırır.

  • Elinizdeki terminoloji. Terim ve kısaltma listesi, alanınızda yerleşik karşılıklar ve aynı çalışmanın önceki bölümleri ya da yayımlanmış makaleleriniz.

  • Hakem raporu ve editör yazışması. Revizyon söz konusuysa önceki sürümü de gönderin.

  • Kullandığınız araçlar. Çeviri aracı ya da yapay zekâ kullandıysanız belirtin; iş kapsamı buna göre değişir.

  • İstediğiniz işler ve dil yönü. Metin Türkçeden İngilizceye mi, İngilizceden Türkçeye mi gidecek; çeviri, dil düzeltme, son okuma ve formatlamadan hangileri isteniyor.

Çeviri, dil düzeltme, son okuma ve formatlama: hangi iş neyi kapsar?

Dört işin sınırlarını Çeviri, Dil Düzeltme, Proofreading ve Formatlama: Hangi Hizmet Neyi Kapsar? belgesinde bir karar tablosuyla gösterdik. Özetle:

  • Metin henüz hedef dilde değilse yazılı çeviri gerekir; çeviri derginin biçim kurallarını uygulamaz.
  • Metni hedef dilde siz yazdıysanız dil düzeltme gerekir; dil düzeltme kaynak metinle karşılaştırma yapmaz ve bilimsel içeriği değerlendirmez.
  • Metin son hâlindeyse son okuma yeterli olabilir; son okuma cümleleri yeniden kurmaz.
  • Dil işi bittiyse ve dergi belliyse formatlama gerekir; formatlama dile ve içeriğe dokunmaz.

Birinin çıktısı öbürünün yerini tutmaz. Yazılı çevirimiz ayrıca bir kontrol adımı içerir: çeviriyi, çevirmenden bağımsız ikinci bir kişi kaynak metinle karşılaştırarak okur. Bu adıma “çift göz: çeviri + bağımsız redaksiyon” diyoruz. Redaksiyon sözcüğü dil düzeltme anlamında da kullanılır ve yukarıda bağlantısını verdiğimiz belgede de böyle geçer; buradaki redaksiyon ise çevirinin bir parçasıdır ve kaynak metne bakar. Ayrı bir hizmet olarak istenen dil düzeltme yalnızca hedef dildeki metne bakar. Yazılı çevirimizde teslimden önce bir son okuma da yapılır; ayrı bir iş olarak son okuma, hedef dilde zaten elinizde olan bir metin içindir.

Kimin sorumluluğu ne?

Bilimsel içerik, verilerin doğruluğu ve son metin yazarın sorumluluğundadır; dil düzeltme ve formatlama bunları değerlendirmez. Avrupa Bilim Editörleri Derneği (EASE), bir dil uzmanından (yazar editörü ya da çevirmen) yardım alındıysa bunun teşekkür bölümünde belirtilmesini önerir; Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) de teşekkür bölümünde katkının türünün yazılmasını ister. Hangi işin teklife girdiği, hangi dosyaları sizin hazırlayacağınız ve derginin kurallarında açık olmayan bir nokta çıkarsa nasıl ilerleneceği yazılı teklifte belirtilir.

Hakem değerlendirmesi ve yayın kararı derginindir; dil hizmetleri bu karara ilişkin bir sonuç vaat etmez.

Terminoloji, tutarlılık ve revizyonlar nasıl ele alınır?

Terminoloji. Kendi terim ve kısaltma listenizi gönderirseniz çalışmada bu liste esas alınır; listeniz yoksa alanınızı ve hedef derginizi belirtin, terimler alanın literatüründeki karşılıklarıyla kurulur. Hedef, aynı kavramın metin boyunca aynı terimle anılması ve her kısaltmanın ilk kullanımda açılmasıdır.

Özet, sayılar ve tablolar. Metinde yapılan her düzeltme özette de yapılır; iki dilde özet isteyen dergilerde iki özet aynı içeriği taşır. Ondalık ve binlik ayırıcılar Türkçede ve İngilizcede farklıdır (Türkçe için Türk Dil Kurumunun sayıların yazılışı kuralları esas alınır); metin, tablolar ve şekiller aynı kurala göre düzeltilir. Çeviriden sonra biçimin en çok nerelerde bozulduğunu ve göndermeden önceki kontrol noktalarını DergiPark Yazım Kurallarını Okumak: Çeviri Sonrası Formatlama Kontrol Listesi belgesinde sıraladık.

Sıra. Formatlama dil işinden sonra gelir: çeviri ya da dil düzeltme metnin uzunluğunu değiştirir ve önce formatlanıp sonra düzeltilen metinde başlık numaraları, tablo atıfları ve kaynak sırası kayabilir. DergiPark’ın kendi açıklamasına göre yazım kuralları dergiden dergiye değişir; bu yüzden bir dergi için yapılan formatlama, başka bir dergiye gönderimde yeniden yapılır. TR Dizin, dizindeki dergilerden yazım kurallarını ayrıntılı vermelerini ve makalelerin bu biçime uymasını bekler. Bu nedenle kurallara uymayan bir gönderi, değerlendirmeye alınmadan yazara geri dönebilir. Biçim hatası bilimsel bir kusur değildir, ancak süre kaybettirir.

Revizyonlar. Hakem raporundan sonra metin değişirse, revize edilen kısımlar önceki sürümle aynı terimleri kullanmalıdır. Bu nedenle önceki sürümü ve hakem raporunu gönderin. Revizyon işinin kapsamı, süresi ve fiyatı, değişen metne ve istenen işe göre yazılı teklifte belirtilir.

Fiyat ve süre nasıl belirlenir?

Fiyat ve süre, metin görülmeden doğru söylenemez. Teklifi şu etkenler belirler:

  • Metnin uzunluğu: gönderdiğiniz metnin kelime ya da sayfa sayısı.

  • İstenen işler: yazılı çeviri, dil düzeltme, son okuma ve formatlamanın hangileri teklife giriyor.

  • Uzmanlık alanı: yoğun terminolojili alanlarda o alanı bilen kişiler görev alır.

  • Dil yönü: Türkçeden İngilizceye mi, İngilizceden Türkçeye mi.

  • Tablo, şekil, formül ve kaynakça yoğunluğu: her biri ayrı kontrol gerektirir.

  • Dosya biçimi: düzenlenebilir dosya, taranmış ya da PDF metne göre işi kolaylaştırır.

  • Hedef derginin kuralları: şablonun uygulanması, özel bir stil kılavuzu ya da çok ayrıntılı bir kaynak gösterme biçimi ek iştir.

  • İstenen teslim zamanı: standart sürenin çok altında bir teslim fiyatı etkileyebilir.

Kapsam, süre ve fiyat yazılı teklifle size iletilir; iş, teklifi onaylamanızdan sonra başlar.

Dil düzeltme ve formatlamada sık yapılan hatalar

  • Formatlamayı dil işinden önce yaptırmak. Sonradan değişen metin biçimi yeniden bozar.

  • Tek bir “DergiPark formatı” varsaymak. Her derginin kendi yazım kuralları vardır; başka bir dergiye göre hazırlanmış şablon yanlış sonuç verir.

  • Çeviri ile dil düzeltmeyi karıştırmak. Metin henüz hedef dilde değilse dil düzeltme yetmez; çeviri bir araçla yapıldıysa yalnızca akıcılığa bakmak yetmez.

  • Hedef dergiyi geç belirlemek. Kelime sınırı, özet yapısı ve kaynak gösterme stili dil işinin kapsamını da etkiler.

  • Özeti güncellememek. Metindeki düzeltme özette yapılmazsa iki bölüm farklı şey söyler.

  • Tabloları ve şekilleri atlamak. Çeviri aracının atladığı tek bir tablo, ondalık ayırıcısı düzeltilmediği için bulguların yanlış okunmasına yol açabilir.

  • Kör hakemlik kurallarını unutmak. Derginin kuralına göre hakeme gidecek dosyadan yazar adı, kurum ve kimliği açığa çıkaran bilgiler çıkarılır.

  • Katkıyı gizlemek. Dil desteği aldıysanız bunu teşekkür bölümünde belirtmek beklenen uygulamadır.

  • Hizmetten bilimsel değerlendirme beklemek. Dil düzeltme ve formatlama içeriğin doğruluğunu ya da yöntemini değerlendirmez.

Yapay zekâ ya da makine çevirisi kullandıysanız beyan kuralları ayrıdır; bunun için makale çevirisi yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Çevirisi yapılmış bir metne ayrıca dil düzeltme gerekir mi?

Çeviri alanın terimlerini bilen biri tarafından yapıldıysa ayrı bir dil düzeltme yerine çevirinin ikinci bir kişi tarafından kaynak metinle karşılaştırılarak okunması çoğu zaman daha yararlıdır; yazılı çevirimizdeki çift göz adımı bu işi görür. Çeviri bir araçla yapıldıysa ya da metni hedef dili ikinci dil olarak kullanan biri yazdıysa dil düzeltme ayrı bir iş olarak ele alınmalıdır.

Dil düzeltme ile son okuma aynı şey mi?

Hayır. Dil düzeltme anlaşılırlığı ve akademik üslubu iyileştirir; son okuma ise son hâline gelmiş metindeki yazım, noktalama ve tutarlılık hatalarını yakalar. Sıra genellikle önce dil düzeltme, sonra son okumadır.

Formatlamayı hangi aşamada yaptırmalıyım?

Dil işi bittikten ve hedef dergi belli olduktan sonra. Dergi henüz belli değilse dil işiyle başlanabilir, formatlama dergi seçilince yapılır.

Hedef dergi belli değilse ne yapmalıyım?

Aday dergileri teklif isterken belirtin; dil işinin kapsamı adaylara göre netleştirilir, formatlama ise dergi seçildiğinde yapılır.

Hangi dil yönlerinde çalışıyorsunuz?

Yazılı çeviriyi Türkçeden İngilizceye ve İngilizceden Türkçeye yapıyoruz. Dil düzeltme ve formatlama için metnin hangi dilde olduğunu teklif isterken belirtin; kapsam yazılı teklifte yer alır.

Ne kadar sürer, ne kadar tutar?

Süre ve fiyat, metnin uzunluğuna, istenen işlere, alana, dosya biçimine ve hedef derginin kurallarına göre belirlenir. Metni ve dergi bilgisini gönderdiğinizde kapsamı, süreyi ve fiyatı yazılı teklifle iletiriz.

Kaynaklar

  1. European Association of Science Editors. (2018). EASE guidelines for authors and translators of scientific articles to be published in English. Kaynak
  2. International Committee of Medical Journal Editors. (2026). Defining the role of authors and contributors. Kaynak
  3. DergiPark. (t.y.). Sıkça sorulan sorular. Kaynak
  4. TÜBİTAK ULAKBİM TR Dizin. (t.y.). Kriterler. Kaynak
  5. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Sayıların yazılışı. Kaynak

Dil düzeltme ve formatlama: yazılı teklif.

Dil düzeltme ve formatlama için teklif almak istiyorsanız metninizi, hedef derginin adını ve yazım kuralları sayfasının bağlantısını bize gönderin; hangi işlerin gerektiğini birlikte netleştirelim; kapsamı, süreyi ve fiyatı yazılı teklifle iletelim. İletişim sayfasından yazabilir ya da 0 (312) 447 40 32 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Kategoriler:

Hukuki Çeviri Tıp ve Yaşam Bilimleri Ticari ve Kurumsal Çeviri Akademik Çeviri Teknik Çeviri Çeviri Kılavuzu Yerelleştirme

Çeviri Yaptırın

Bize ulaşın!

Çeviri Çözüm Ortağınız

İlgili İçerik