Ceza Hukuku Çevirisi Yaptırırken Dikkat Etmeniz Gerekenler

Bir ceza dosyasındaki belgenin çevirisinde asıl soru çoğu zaman metinden önce gelir: bu çeviri kime, hangi biçimde sunulacak? Bu yazı, hukuki çeviri hizmetimiz kapsamında ceza hukuku belgelerinin çevirisini yaptırmadan önce vermeniz gereken kararları sıralar: ne göndermelisiniz, “tercüman” ile yazılı çeviri arasındaki fark nedir, çeviri neyi kapsar ve neyi kapsamaz, fiyat ve süre nasıl belirlenir. Ayrıntılı açıklamalar için iki ayrı belgeye yönlendiriyoruz.

Hizmet; ceza dosyasında yer alan belgelerin başka bir dilde okunmasına ihtiyaç duyan kişilere, avukatlara, şirketlere ve kurumlara yöneliktir. Her iki yönde çeviri yapıyoruz: Türkçeden İngilizceye ve İngilizceden Türkçeye.

Bu yazıda ele aldığımız belge türleri şunlardır:

Bu liste yalnızca belge türlerini sayar; hangi belgenin hangi işlemde çevrilmesi gerektiğini söylemez. Bunu mahkeme, savcılık ya da belgeyi isteyen başka bir makam belirler; avukatınıza da danışabilirsiniz.

“Tercüman” sözü farklı rollere işaret edebilir. Ceza dosyası belgelerinin çevirisinde karışıklık olmaması için mahkemece atanan tercümanı, noterin andlı tercümanını ve belgenin yazılı çevirisini ayrı tutmakta yarar var.

Mahkemece atanan tercüman. Ceza Muhakemesi Kanununun (CMK) 202. maddesi bu konuyu düzenler. Maddenin birinci fıkrası şöyledir: “Sanık veya mağdur, meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmiyorsa; mahkeme tarafından atanan tercüman aracılığıyla duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar tercüme edilir.” (CMK m.202/1). Üçüncü fıkraya göre birinci ve ikinci fıkra hükümleri, soruşturma evresinde dinlenen şüpheli, mağdur veya tanıklar hakkında da uygulanır; fıkra şunu ekler: “Bu evrede tercüman, hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından atanır.” (CMK m.202/3). Tercümanların, il adlî yargı adalet komisyonlarınca her yıl düzenlenen listede yer alan kişiler arasından seçildiği beşinci fıkrada yazılıdır; listelerin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir (CMK m.202/5).

Dördüncü fıkraya göre “Ayrıca sanık; a) İddianamenin anlatılması, b) Esas hakkındaki mütalaanın verilmesi, üzerine sözlü savunmasını, kendisini daha iyi ifade edebileceğini beyan ettiği başka bir dilde yapabilir.” Bu durumda “tercüme hizmetleri, beşinci fıkra uyarınca oluşturulan listeden, sanığın seçeceği tercüman tarafından yerine getirilir. Bu tercümanın giderleri Devlet Hazinesince karşılanmaz.” (CMK m.202/4). Bu rolün nasıl işlediği, listede kimlerin yer aldığı ve listeye nasıl girildiği bu yazının konusu değildir.

Noterin andlı tercümanı. Noterlik Kanunu m.74 ve m.103’te anılan andlı (yeminli) tercüman, noterlik işlemine ilişkin ayrı bir roldür; bu yazının konusu değildir.

Belgenin yazılı çevirisi. Bir belgenin metnini bir dilden diğerine yazılı olarak aktaran çeviridir. Yaptığımız iş belgelerin yazılı çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur. Elinizdeki ceza dosyası belgesi için çeviri gerekiyorsa, hangi biçimin istendiğini mahkemeye ya da savcılığa sorun; avukatınıza da danışabilirsiniz. Karşılaştırmanın madde madde dökümü için Ceza Yargılamasında Tercüman ile Belge Çevirisi Farkı belgesine bakabilirsiniz.

Teklifin doğru hazırlanması ve çevirinin eksiksiz yapılması için şunları paylaşın:

Ceza dosyaları kişisel bilgi içerir. Dosyalarınız şifreli kanallarla aktarılır; erişim, projede görev alan kişilerle sınırlıdır. Talep hâlinde gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalanabilir ve sanal veri odası (VDR) üzerinden çalışabiliriz.

Çeviri kapsamında: kaynak metnin anlamı, terimleri ve ifade incelikleri hedef dile aktarılır. Tanımlar, madde numaraları ve atıflar birebir korunur. Her hukuki işte bir terim listesi tutulur ve her terim metnin her yerinde aynı karşılıkla kullanılır. Çeviri, teslimden önce ikinci bir uzmanın redaksiyonundan geçer.

Çeviri kapsamı dışında:

Bir makam çeviriden belirli bir biçim isteyebilir: yeminli tercüme, noter onayı, apostil ya da Dışişleri tasdiki. Bunların her biri ayrı bir adımdır. Hangisinin gerektiğini, belgeyi alacak makamdan öğrenin; bu adımların ne olduğunu ve kimin yaptığını Yeminli Tercüme, Noter Onayı ve Apostil: Hangi Belgeye Hangisi Gerekir? belgesinde bulabilirsiniz. Bizim hizmetimiz belgenin çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur.

Bazı ceza dosyaları sınırı aşar. Cezai Konularda Uluslararası Adli İşbirliği Kanununun (6706) m.24/2 ve m.26/2 hükümleri çeviriden söz eder. Soruşturma veya kovuşturmanın devri talebi hakkında m.24/2 şöyle der: “Devir talebine, soruşturma veya kovuşturma dosyasının bir sureti ve gerekli olduğunda tercümesi eklenir.” (6706 m.24/2). Yabancı bir mahkemenin mahkûmiyet kararının infazının devri talebinde ise yabancı devlet makamlarından bazı belgeler talep edilir; bunların arasında şu bent yer alır: “Gerekli görüldüğü takdirde bu fıkrada belirtilen belgelerin tercümeleri” (6706 m.26/2(d)).

Bu yazı, m.24/2 ve m.26/2(d)’nin çeviriye ilişkin sözlerinin ötesine geçmez. Böyle bir dosyada çeviri gerekiyorsa hangi dilde ve hangi biçimde istendiğini ilgili adlî merciye ya da avukatınıza danışın. Fıkraların sözleri ve çeviri öncesi dikkat noktaları için Uluslararası Adli İşbirliğinde Belge Çevirisi belgesine bakın.

Bir dosyada aynı kavramın farklı yerlerde farklı sözcüklerle geçmesi, okuyanın metni yanlış anlamasına yol açabilir. Bunu önlemek için şu yolu izleriz:

1. Terim listesi. Her hukuki işte işe başlarken temel terimler kaynak ve hedef karşılıklarıyla bir listede toplanır; sizin gönderdiğiniz karşılıklar listede esas alınır.
2. Deneyimli çevirmen. Hukuk metinleri, bu alanda deneyimli çevirmenlerce çevrilir.
3. İkinci bir uzmanın redaksiyonu. Çeviri bittikten sonra ikinci bir uzman metni kaynakla karşılaştırarak okur.
4. Düzeltmeler. Teslimden sonra metin değişirse ya da makam düzeltme isterse, değişen bölümleri işaretleyerek gönderin; kapsam yazılı teklifle netleştirilir.

Rakamları burada vermiyoruz; fiyat ve teslim süresi, belgeleri gördükten sonra yazılı teklifle iletilir. Teklifi belirleyen etkenler şunlardır:

Mahkemece atanan tercüman ile yazılı çeviri arasındaki fark nedir?

CMK m.202, mahkeme tarafından atanan tercümanı konu alır; soruşturma evresinde tercümanı hâkim veya Cumhuriyet savcısı atar. Yazılı çeviri ise bir belgenin metnini bir dilden diğerine yazılı olarak aktarır. Elinizdeki belge için hangi biçimin istendiğini mahkemeden, savcılıktan ya da avukatınızdan öğrenin. Bizim hizmetimiz belgenin yazılı çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur.

Hangi ceza dosyası belgelerini çeviriyorsunuz?

İddianame, mütalaa, karar, bilirkişi raporu, ifade tutanağı ve adli sicil kaydı gibi belgeleri her iki yönde çeviriyoruz: Türkçeden İngilizceye ve İngilizceden Türkçeye. Hangi belgenin çevirisinin gerektiğini mahkeme, savcılık ya da belgeyi isteyen başka bir makam belirler; avukatınıza da danışabilirsiniz.

Kurum yeminli ya da noter onaylı çeviri isterse ne yapmalıyım?

Hangi biçimin gerektiğini belgeyi alacak makamdan yazılı olarak öğrenin. Yeminli tercüme, noter onayı, apostil ve Dışişleri tasdiki ayrı adımlardır ve hangisinin gerektiğine makam karar verir. Bizim hizmetimiz belgenin çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur.

Dosyam kişisel bilgi içeriyor; gizlilik nasıl sağlanıyor?

Dosyalar şifreli kanallarla aktarılır; erişim, projede görev alan kişilerle sınırlıdır. Talep hâlinde gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalanabilir ve sanal veri odası (VDR) üzerinden de çalışabiliriz.

Terim listesi hazırlıyor musunuz?

Evet, her hukuki işte bir terim listesi tutulur. Sizde ya da avukatınızda hazır bir liste varsa gönderin; listeyi esas alırız.

Ceza dosyası çevirisi için sabit bir fiyat ya da süre var mı?

Hayır, belgeye göre değiştiği için sabit bir rakam vermiyoruz. Belgelerinizi gördükten sonra kapsamı, teslim planını ve fiyatı yazılı teklifle iletiriz.

1. Ceza Muhakemesi Kanunu, Kanun No. 5271, m.202. Mevzuat Bilgi Sistemi. Kaynak
2. Cezai Konularda Uluslararası Adli İşbirliği Kanunu, Kanun No. 6706, m.24 ve m.26. Mevzuat Bilgi Sistemi. Kaynak