Gayrimenkul Hukuku Çevirisi Yaptırırken Dikkat Etmeniz Gerekenler

Bir taşınmaz alırken, satarken ya da kiralarken elinizdeki belgeleri başka bir dilde okumanız veya bir kuruma sunmanız gerekebilir. Gayrimenkul belgelerinin çevirisinde asıl soru çoğu zaman metinden önce gelir: bu çeviri kime, hangi biçimde sunulacak? Bu yazı, hukuki çeviri hizmetimiz kapsamında gayrimenkul belgelerinin çevirisini yaptırmadan önce vermeniz gereken kararları sıralar: ne göndermelisiniz, çeviri neyi kapsar ve neyi kapsamaz, fiyat ve süre nasıl belirlenir. Tapuda bulundurulan tercüman ile yurt dışından gelen vekâletname (power of attorney) için iki ayrı belgeye yönlendiriyoruz.

Hizmet; Türkiye’de taşınmaz alan, satan ya da kiralayan yabancı kişilere ve şirketlere, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına, yabancı yatırımcılarla çalışan şirketlere ve bu kişilerle çalışan kurumlara yöneliktir. Her iki yönde çeviri yapıyoruz: Türkçeden İngilizceye ve İngilizceden Türkçeye.

Çevirisini yaptırabileceğiniz belge türleri arasında şunlar vardır:

Bu liste yalnızca belge türlerini sayar. Bir işlemde hangi belgenin gerektiğini, hangisinin çevrilmesinin istendiğini ilgili kurum belirler.

Teklifin doğru hazırlanması ve çevirinin eksiksiz yapılması için şunları paylaşın:

Dosyalarınız şifreli kanallarla aktarılır; talep hâlinde gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalanabilir, sanal veri odası (VDR) üzerinden çalışılabilir.

Çeviri kapsamında: kaynak metnin anlamı, terimleri ve ifade incelikleri hedef dile aktarılır. Madde numaraları, tarihler, tutarlar ve taşınmaz tanımları belgedeki gibi korunur. Her hukuki işte bir terim listesi tutulur ve her terim metnin her yerinde aynı karşılıkla kullanılır. Çeviri, teslimden önce ikinci bir uzmanın redaksiyonundan geçer.

Çeviri kapsamı dışında:

Gayrimenkul işlerinde “tercüman” ve “tercüme” sözcükleri üç ayrı anlamda geçer. Bunları birbirinden ayırmak, hem doğru kuruma doğru soruyu sormanızı hem de doğru hizmeti istemenizi sağlar.

Tapuda bulundurulan tercüman. Tapu Sicili Tüzüğü m.24/3 şöyledir: “İstem sahiplerinden biri veya birkaçının Türkçe bilmemesi hâlinde, yeminli tercüman bulundurulur.” Aynı maddeye göre yeminli tercüman, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre mahkeme huzurunda yaptığı yemine ilişkin tutanağı müdürlüğe ibraz etmelidir (m.24/4); tercüman resmî senedi veya istem belgesini imzalar ve yerleşim yeri ile kimlik bilgileri resmî senede veya istem belgesine yazılır (m.24/5); işlemin yapıldığı müdürlükte görev yapanlar tercümanlık yapamaz (m.24/6). Tercümanın nasıl bulunacağı ve diğer düzenlemeler tapu müdürlüğünden öğrenilir. Bizim yaptığımız iş belgelerin ve metinlerin yazılı çevirisidir. Bu konuyu Yabancıların Tapu İşlemlerinde Yeminli Tercüman belgesinde madde metniyle ele alıyoruz.

Noterin andlı tercümanı. Noterlik Kanunu m.74’e göre ilgili Türkçe bilmezse noterde andlı bir tercüman da bulundurulur. Bu da tapudaki tercümandan ayrı bir görevdir.

Belgelerin yazılı çevirisi. Bir belgenin metnini yazılı olarak başka dile aktarmaktır. Örneğin Türkçe bilmeyen bir alıcının, sözleşmeyi ya da tapu senedi içeriğini randevudan önce İngilizce okuması için yapılabilir. Hangi belgenin çevirisinin hangi kuruma, hangi biçimde sunulacağına o kurum karar verir.

Tapu Sicili Tüzüğü m.18/8’e göre yabancı uyruklu gerçek kişilerin ve yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketlerinin tapu ve kadastro işlemlerinde kullanacağı belgeleri belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir. Güncel belge listesini işlemin yapılacağı tapu müdürlüğünden öğrenin; bu yazıda liste vermiyoruz.

Taşınmaz işlemini vekil aracılığıyla yaptırmak isteyenler için Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4’ün ilk üç cümlesi şöyledir: “İstem vekâleten yapılmışsa, vekilden 18/1/1972 tarih ve 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre düzenlenmiş ve istem konusu işleri yapmaya yetkili olduğunu içerir vekâletname istenir. Tapu işlemi için düzenlenecek vekâletnamelerde, vekâlet verenin imzasının bulunması zorunludur. Vekil, tevkil yetkisine dayalı olarak bir başkasını vekil tayin etmiş ise, dayanağı olan vekâletname de aranır.”

Vekâletname yurt dışında düzenlenmişse, bu yazının dayandığı kaynaklar yalnızca Apostil Sözleşmesi ve Dışişleri Bakanlığının bilgilendirme notudur. Apostil Sözleşmesi, bir akit devlette düzenlenip başka bir akit devlette ibraz edilecek kamu belgelerine uygulanır (Sözleşme m.1); imzanın gerçekliğini, imzalayanın hangi sıfatla hareket ettiğini ve gerektiğinde mührün ya da kaşenin kimliğini belgelemek için istenebilecek tek formalite, belgenin düzenlendiği devletin yetkili makamınca verilen apostil şerhinin eklenmesidir (Sözleşme m.3). HCCH durum tablosuna göre Türkiye sözleşmenin tarafıdır. Dışişleri Bakanlığı Tasdik Biriminin bilgilendirme notuna göre apostil edilmiş evrak Bakanlıkça tasdik edilememektedir; apostil edilmemiş yabancı belgeler için not, önce o ülkedeki iç onay süreçlerinin tamamlanmasını ve belgenin o ülkenin Dışişleri Bakanlığında tasdik ettirilmesini, ardından iki yöntem anlatır: Türkiye’nin o ülkedeki dış temsilciliğinde tasdik ya da belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinde tasdik. Not bir kanun değil, Bakanlığın bilgilendirmesidir.

Bu kaynaklar, bir tapu müdürlüğünün hangi yolu aradığını söylemez; biz de söylemiyoruz. Çevirinin yönü ve kontrol noktaları için Yurt Dışından Vekâletname Çevirisi belgesine bakın.

Bir kurum çeviriden belirli bir biçim isteyebilir. Yeminli tercüme, noter onayı, apostil ve Dışişleri tasdiki her biri ayrı bir adımdır ve hangisinin gerektiğine belgeyi alacak kurum karar verir. Bu adımların ne olduğunu ve hangi belgeye hangisinin gerektiğini Yeminli Tercüme, Noter Onayı ve Apostil: Hangi Belgeye Hangisi Gerekir? belgesinde anlatıyoruz.

Sizin işinizde çeviri istenip istenmediğini ve hangi biçimin gerektiğini belgeyi alacak kurumdan, örneğin tapu müdürlüğünden, noterden, bankadan ya da ilgili belediyeden öğrenin. Bizim hizmetimiz belgenin çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur.

Gayrimenkul metinlerinde aynı kavramın farklı yerlerde farklı sözcüklerle geçmesi, okuyanın metni yanlış anlamasına yol açabilir. Örneğin “iskân belgesi” ya da “satış vaadi” gibi bir belge türü için İngilizce birden fazla karşılık kullanılabilir; seçilen karşılık, metnin her yerinde aynı olmalıdır. Bunu şöyle sağlarız:

1. Terim listesi. Her hukuki işte işe başlarken temel terimler kaynak ve hedef karşılıklarıyla bir listede toplanır; sizin gönderdiğiniz karşılıklar listede esas alınır.
2. Deneyimli çevirmen. Hukuk metinleri, bu alanda deneyimli çevirmenlerce çevrilir.
3. Tutarlılık kontrolü. Çeviri, bilgisayar destekli çeviri (CAT) aracıyla terim ve rakam tutarlılığı açısından da denetlenir.
4. İkinci bir uzmanın redaksiyonu. Çeviri bittikten sonra ikinci bir uzman metni kaynakla karşılaştırarak okur.
5. Düzeltmeler. Teslimden sonra kaynak metin değişirse, değişen bölümleri işaretleyerek gönderin; kapsam yazılı teklifle netleştirilir.

Rakamları burada vermiyoruz; fiyat ve teslim süresi, belgeleri gördükten sonra yazılı teklifle iletilir. Teklifi belirleyen etkenler şunlardır:

Tapu randevusundaki yeminli tercüman ile belge çevirisi aynı şey midir?

Hayır. Tapu Sicili Tüzüğü m.24/3, istem sahiplerinden biri veya birkaçı Türkçe bilmiyorsa yeminli tercümanın bulundurulmasını söyler; tercümanın nasıl bulunacağını tapu müdürlüğünden öğrenin. Bizim işimiz belgelerinizin ve metinlerinizin yazılı çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur.

Tapu senedini, satış vaadi ve kira sözleşmesini çevirir misiniz?

Evet. Tapu senedi, satış sözleşmesi, satış vaadi, kira sözleşmesi, vekâletname, imar ve iskân belgeleri, ekspertiz (değerleme) raporu ile aidat ve site yönetimi belgelerini her iki yönde çevirebiliriz. Yazılı teklif için belgeleri ve dil yönünü bize iletin.

Kurum yeminli ya da noter onaylı biçim isterse ne yapmalıyım?

Hangi biçimin gerektiğini belgeyi alacak kurumdan yazılı olarak öğrenin. Yeminli tercüme, noter onayı, apostil ve Dışişleri tasdiki ayrı adımlardır ve hangisinin gerektiğine kurum karar verir. Bizim hizmetimiz belgenin çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur.

Yurt dışında verdiğim vekâletnamenin çevirisi nasıl yapılır?

Çeviri, belgenin ekleriyle ve varsa apostil sayfasıyla birlikte eksiksiz gönderilmesiyle başlar. Çeviri istenip istenmediğini, istenirse hangi biçimin ve hangi onay adımlarının gerektiğini tapu müdürlüğünden veya noterden öğrenin. Ayrıntılar Yurt Dışından Vekâletname Çevirisi belgesinde.

Gayrimenkul çevirisi için sabit bir fiyat ya da süre var mı?

Hayır, belgeye göre değiştiği için sabit bir rakam vermiyoruz. Dosyanızı gördükten sonra kapsamı, teslim planını ve fiyatı yazılı teklifle iletiriz.

1. Tapu Sicili Tüzüğü, Bakanlar Kurulu Kararı 2013/5150, m.18/4, m.18/8 ve m.24. Mevzuat Bilgi Sistemi. Kaynak
2. Noterlik Kanunu, Kanun No. 1512, m.74. Mevzuat Bilgi Sistemi. Kaynak
3. Convention Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public Documents (Apostil Sözleşmesi, 5 Ekim 1961), tam metin. HCCH. Kaynak
4. Apostil Sözleşmesi durum tablosu (Türkiye satırı). HCCH. Kaynak
5. T.C. Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi, tasdik bilgilendirme notu (resmî bilgilendirme belgesi; kanun değildir). Kaynak