İçindekiler

Dava ve uyuşmazlık çözümü çevirisi için teklif alın. Çevrilecek dosyayı ekleriyle birlikte paylaşın ve dil yönünü belirtin; kapsamı, teslim planını ve fiyatı yazılı teklifle iletelim.

Bir dava dosyasında ya da yabancı bir mahkeme kararının Türkiye’de kullanılmasında belge dili çoğu zaman işin ilk engelidir. Bu yazı, hukuki çeviri hizmetimiz kapsamında dava ve uyuşmazlık çözümü çevirisini yaptırmadan önce vermeniz gereken kararları sıralar: ne göndermelisiniz, çeviri neyi kapsar ve neyi kapsamaz, fiyat ve süre nasıl belirlenir. Madde madde ayrıntı için iki ayrı belgeye yönlendiriyoruz.

Dava ve uyuşmazlık çözümü çevirisi kimin için, ne zaman gerekir?

Hizmet; yabancı dilde bir belgeyi Türkiye’deki bir mahkemeye sunması gereken taraflara, yabancı bir mahkeme kararını Türkiye’de kullanmak isteyenlere ve uyuşmazlık dosyasını başka bir dilde okuması gereken şirketlere, hukuk bürolarına ve kişilere yöneliktir. Her iki yönde çeviri yapıyoruz: Türkçeden İngilizceye ve İngilizceden Türkçeye.

Çeviri genellikle şu durumlarda gündeme gelir:

  • Yabancı dilde yazılmış bir belgeye dayanıp onu Türkiye’deki bir mahkemeye sunmanız gerektiğinde.

  • Yabancı bir mahkemenin kararını Türkiye’de tenfiz ya da tanıma amacıyla kullanmak istediğinizde.

  • Dava dilekçeleri, bilirkişi raporları ve mahkeme kararları gibi dosya belgelerini başka bir dilde okumanız ya da karşı tarafa iletmeniz gerektiğinde.

  • Tahkim ve arabuluculuk sürecine ait belgelerin çevirisine ihtiyaç duyduğunuzda.

Mahkemeye belge sunmada ve tenfizde ilgili kanun maddeleri doğrudan tercümeden söz eder. Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf için Hukuk Muhakemeleri Kanunu şöyle der: “Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır.” (HMK m.223/1). Yabancı mahkeme kararının tenfizi için ise tenfiz dilekçesine eklenecek belgeler sayılmıştır ve bunlar “onanmış tercümesi” ile birlikte anılır (MÖHUK m.53/1). Bu iki durumu ayrı belgelerde ele alıyoruz: Mahkemeye Yabancı Dilde Belge Sunarken ve Yabancı Mahkeme Kararının Tenfizi İçin Çeviri.

Çeviriye başlamadan önce neleri göndermelisiniz?

Teklifin doğru hazırlanması ve çevirinin eksiksiz yapılması için şunları paylaşın:

  • Dosyanın tamamı. Ana belgenin yanında ekleri, tabloları ve varsa formları da gönderin. Dava belgelerinde göndermeler çoğu zaman eklere yapılır.

  • Karar ile birlikte kesinleşme belgesi. Yabancı mahkeme kararı söz konusuysa, kararın kesinleştiğini gösteren yazı ya da belgeyi de gönderin. Tenfiz dilekçesine eklenecek belgeler arasında bu belge ayrıca sayılmıştır ve onun da “onanmış tercümesi” aranır (MÖHUK m.53/1-b).

  • Damgalar, mühürler ve tüm sayfalar. Kararın ve belgelerin tüm sayfalarını, üzerlerindeki damga, mühür ve şerhlerle birlikte, okunaklı olarak gönderin. Okunmayan bir damga ya da şerh çeviriye aktarılamaz.

  • Çevirinin amacı. Mahkemeye sunum, tenfiz ya da tanıma başvurusu, dosyayı okuma: amacı bilmek çeviriyi buna göre hazırlamamızı sağlar; hangi biçimin gerektiğine mahkeme ya da ilgili makam karar verir.

  • Terim listesi. Dosyada kullanılan karşılıklar sizde ya da avukatınızda varsa gönderin; taraf adları, kurum adları ve mahkeme adları için de aynısı geçerlidir.

  • Düzenlenebilir dosya. Word gibi düzenlenebilir bir dosya, taranmış ya da PDF bir dosyaya göre işi kolaylaştırır; taranmış ve el yazısı içeren belgelerde ek hazırlık gerekebilir.

  • Dil yönü ve teslim beklentisi. Türkçeden İngilizceye mi, İngilizceden Türkçeye mi çevrileceğini ve mahkeme ya da süreç takviminizde sizi bağlayan bir tarih varsa onu belirtin.

Dosyalarınız şifreli kanallarla aktarılır; talep hâlinde gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalanabilir.

Çeviri neyi kapsar, neyi kapsamaz?

Çeviri kapsamında: belgenin anlamı, terimleri ve ifade incelikleri hedef dile aktarılır. Tarihler, sayılar, taraf adları ve dosya numaraları korunur. Her hukuki işte bir terim listesi tutulur ve her terim metnin her yerinde aynı karşılıkla kullanılır.

Çeviri kapsamı dışında:

  • Hukuki inceleme ve danışmanlık. Çeviri, bir kararın ya da belgenin dosyanızdaki sonucunu yorumlamaz. Bunu avukatınız yapar.

  • Kararın tanınması ya da tenfizi. Çeviri, bir kararı tanınmış ya da tenfiz edilmiş yapmaz. Tanıma için kanun şunu söyler: “Yabancı mahkeme ilâmının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilâmın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır.” (MÖHUK m.58/1). Yani karar vermek mahkemenin işidir. Tenfiz şartlarının neler olduğu bu yazının konusu değildir; bu konuda avukatınıza danışın.

  • Biçime karar vermek. Çevirinin hangi biçimde isteneceğine mahkeme karar verir. Kanun, mahkemenin kendiliğinden ya da diğer tarafın talebi üzerine belgenin “resmî tercümesini” de isteyebileceğini söyler (HMK m.223/2). Yeminli tercüme, noter onayı, apostil ve Dışişleri tasdiki ayrı adımlardır; hangisinin gerektiği için Yeminli Tercüme, Noter Onayı ve Apostil: Hangi Belgeye Hangisi Gerekir? belgesine bakın.

  • Belgenin kendisinin onayı. Yabancı resmî belgelerin Türkiye’de bu vasfı taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır; Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmî belgelerin tasdiki ile ilgili hükümleri saklıdır (HMK m.224). Bu, çevirinin değil belgenin onayıdır ve çeviri bunun yerine geçmez.

  • Metin üzerinde değişiklik. Çeviri kaynak metne sadık kalır; içerik çeviri sırasında değiştirilmez.

Resmî ya da onanmış tercüme istendiğinde

HMK m.223/2’ye göre mahkeme, kendiliğinden veya diğer tarafın talebi üzerine belgenin “resmî tercümesini” de isteyebilir; madde bu ifadeyi tanımlamaz. Mahkemenin ne istediği belirsizse mahkemeden ya da avukatınızdan öğrenin. Hangi biçimin gerektiğine mahkeme karar verir; bizim hizmetimiz belgenin çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur.

Tenfiz dilekçesinde de kanun, kararın ve kesinleşme belgesinin “onanmış tercümesini” arar (MÖHUK m.53/1). Kanun, kararın “o ülke makamlarınca usulen onanmış” aslını ya da “ilâmı veren yargı organı tarafından onanmış” örneğini ve onanmış tercümesini sayar. Çevirinin onayını kimin vereceğini mahkeme ve ilgili makam belirler; biçimler için yukarıda anılan belgeye bakın.

Terminoloji ve düzeltmeler nasıl yönetilir?

Dava belgelerinde aynı kavramın farklı yerlerde farklı sözcüklerle geçmesi, okuyanın metni yanlış anlamasına yol açabilir. Bunu önlemek için şu yolu izleriz:

  1. Terim listesi. Her hukuki işte işe başlarken temel terimler kaynak ve hedef karşılıklarıyla bir listede toplanır; sizin gönderdiğiniz karşılıklar listede esas alınır.
  2. Deneyimli çevirmen. Hukuk metinleri, bu alanda deneyimli çevirmenlerce çevrilir.
  3. İkinci bir uzmanın redaksiyonu. Çeviri bittikten sonra ikinci bir uzman metni kaynakla karşılaştırarak okur.
  4. Düzeltmeler. Teslimden sonra metin değişirse ya da mahkeme düzeltme isterse, değişen bölümleri işaretleyerek gönderin; kapsam yazılı teklifle netleştirilir.

Fiyat ve süre nasıl belirlenir?

Rakamları burada vermiyoruz; fiyat ve teslim süresi, dosyayı gördükten sonra yazılı teklifle iletilir. Teklifi belirleyen etkenler şunlardır:

  • Kelime sayısı: fiyat esas olarak kaynak metnin kelime sayısına göre belirlenir.

  • Konu ve terminoloji yoğunluğu: bilirkişi raporları gibi teknik terim yoğunluğu yüksek belgeler işin kapsamını değiştirir.

  • Dil yönü: Türkçeden İngilizceye mi, İngilizceden Türkçeye mi çevrileceği teklifte belirtilir.

  • Dosya biçimi: düzenlenebilir dosya, taranmış ya da PDF dosyaya göre işi kolaylaştırır.

  • Ekler ve tekrarlar: ekli belge sayısı ve belgeler arası tekrar çalışma yükünü değiştirir.

  • Teslim beklentisi: olağan takvimden çok daha kısa bir teslim istenirse teklif etkilenebilir.

  • Ek adımlar: terim listesi hazırlığı ya da ek bir düzeltme turu gibi adımlar kapsamda açıkça yazılır.

Dava belgelerinin çevirisinde sık yapılan hatalar

  • Dosyayı eksik göndermek. Ekleri, kesinleşme belgesini ve tüm sayfaları göndermemek, çevirinin yeniden yapılmasına yol açabilir.

  • Mahkemenin isteğini öğrenmeden çevirtmek. Çevirinin hangi biçimde istendiğini mahkemeden ya da avukatınızdan öğrenin.

  • Çevirinin kendisiyle biçimi karıştırmak. Yeminli tercüme, noter onayı, apostil ve tasdik çevirinin parçası değil, ayrı adımlardır.

  • Belgenin onayını çeviriyle karıştırmak. HMK m.224 belgenin onayından söz eder; çeviriden değil.

  • Çeviriyi sonucu belirleyen bir adım saymak. Tanıma ve tenfiz konusunda karar mahkemenindir; çeviri yalnızca dosyanın bir parçasıdır.

  • Terimleri tutarsız kullanmak. Aynı kavramın dosyada farklı karşılıklarla geçmesi okuyanı yanıltabilir; terim listesi bunu önlemek içindir.

  • Makine çevirisine güvenmek. Makine çevirisi taslak olarak yardımcı olabilir; ancak sayılar, tarihler ve terimler kolayca kaybolur ve son metnin denetimi size kalır.

Sık sorulan sorular

Mahkeme resmî tercüme isterse ne yapmalıyım?

HMK m.223/2’ye göre mahkeme, kendiliğinden veya diğer tarafın talebi üzerine belgenin resmî tercümesini isteyebilir. Mahkemenin tam olarak ne istediğini avukatınızdan ya da mahkemeden öğrenin; hangi biçimin gerektiğine mahkeme karar verir. Bizim hizmetimiz belgenin çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur.

Yabancı mahkeme kararını tenfiz için çevirtirken neyi göndermeliyim?

Kararın tamamını ve kararın kesinleştiğini gösteren yazı ya da belgeyi, ekleri ve damgalarıyla birlikte tüm sayfalar hâlinde gönderin. Tenfiz dilekçesine eklenecek belgeler MÖHUK m.53/1’de sayılmıştır. Çeviri kararı tanınmış ya da tenfiz edilmiş yapmaz; buna mahkeme karar verir.

Dava dilekçesi, bilirkişi raporu ve mahkeme kararlarını çevirir misiniz?

Evet. Dilekçeler, bilirkişi raporları, kararlar ve tahkim ile arabuluculuk belgelerinin çevirisini yapıyoruz. Yazılı teklif için belgeleri ve dil yönünü bize iletin.

Terim listesi hazırlıyor musunuz?

Evet, her hukuki işte bir terim listesi tutulur. Sizde hazır bir liste varsa gönderin; listeyi esas alırız.

Dava dosyası çevirisi için sabit bir fiyat ya da süre var mı?

Hayır, dosyaya göre değiştiği için sabit bir rakam vermiyoruz. Dosyanızı gördükten sonra kapsamı, teslim planını ve fiyatı yazılı teklifle iletiriz.

Kaynaklar

  1. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, Kanun No. 5718, m.53, m.58. Mevzuat Bilgi Sistemi. Kaynak
  2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Kanun No. 6100, m.223, m.224. Mevzuat Bilgi Sistemi. Kaynak

Dava ve uyuşmazlık çözümü çevirisi: yazılı teklif.

Belgelerinizin tamamını, varsa eklerini ve çevirinin amacını iletişim sayfamızdan bize iletin; kapsamı, teslim planını ve fiyatı yazılı teklifle bildirelim. Önce konuşmak isterseniz 0 (312) 447 40 32 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Hizmetin tamamını Hukuki Çeviri sayfamızda bulabilirsiniz.