İçindekiler
- Kapsam: hangi metinler çevrilecek?
- En çok maliyet getiren durum: kitleye uymayan hitap ve ton
- Terimler ve kaynak ülkenin iş hukukuna dayanan kavramlar
- Güncelleme döngüsü: hangi sürüm esas?
- Çeviriden önce neleri hazır tutmalısınız?
- Çeviri neyi kapsar, neyi kapsamaz?
- Tutarlılık nasıl korunur?
- Sık yapılan hatalar
- Sık sorulan sorular
Sık karşılaştığımız bir durum: çalışan el kitabı, insan kaynakları (İK) politikası ya da eğitim paketi, kime hitap edeceği ve hangi tonda yazılacağı belirlenmeden çeviriye gelir. Aynı metni saha çalışanı, ofis çalışanı ve yönetici okuyacaksa bu üç kitle farklı bir hitap ve ton gerektirebilir; karar verilmediğinde aynı soru metnin her bölümünde yeniden ortaya çıkar. Bu yazı, kurumsal eğitim ve İK metinlerinin çevirisine başlamadan önce verilecek kararları sıralar: kapsam, hedef kitle ve hitap, terimler, sürüm ve güncelleme. Bu alandaki çeviri hizmetimizin ayrıntıları için hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.
Kapsam: hangi metinler çevrilecek?
Kurumsal eğitim ve İK metinleri tek tür bir iş değildir. Kapsamı baştan yazmak, teklifin ve çalışmanın doğru kurulmasına yardımcı olur:
En çok maliyet getiren durum: kitleye uymayan hitap ve ton
Tecrübemize göre müşteriye en çok maliyet getiren durum, kitleye uymayan hitap ve tondur: hitap biçimi ve ton, metni okuyacak kitleye göre belirlenmeden çeviri başlar. Oysa aynı politika sahadaki çalışanlar, ofis çalışanları ve yöneticiler için farklı okunabilir.
Aşağıdaki sorular çeviriden önce yazılı olarak yanıtlanırsa, hitap ve ton metin boyunca aynı kararla uygulanır:
| Karar | Sorulacak soru |
|---|---|
| Kitle | Metni kimler okuyacak: saha çalışanları, ofis çalışanları, yöneticiler ya da bunların bir karışımı? Her kitle için ayrı bir sürüm gerekiyor mu? |
| Hitap | Çalışana “siz” mi, “sen” mi denecek? Tekil mi, çoğul mu? Eğitim videolarında ve yazılı politikada aynı hitap mı kullanılacak? |
| Resmîlik düzeyi | Metin resmî bir politika dili mi taşıyacak, yoksa daha sade bir eğitim dili mi? |
| Toplumsal cinsiyete duyarlı dil | Kaynak metinde cinsiyete göre ayrılan ya da cinsiyet ayrımını önlemek için kullanılan kalıplar Türkçeye doğal biçimde taşınmayabilir; kurumunuz bu konuda hangi yolu izleyecek? |
| Kısaltmalar ve rol adları | Kurum içi kısaltmaların açılımı ve rol adlarının Türkçesi belli mi? |
Bu kararları kurum verir; çevirmen onları seçmez, uygular. Kararlar verilmediğinde her seçim çevirmenin varsayımına kalır ve bu varsayımı gözden geçiren kişi yalnızca metne bakarak göremez. Bu yüzden belirsiz bir noktayı sessizce çözmek yerine size soru olarak ileteriz.
Terimler ve kaynak ülkenin iş hukukuna dayanan kavramlar
İK terimlerinde de benzer bir durumla karşılaşırız: Türkçeleri kurumda belirlenmemiştir. Örnekler: performance review, onboarding, compensation & benefits. Bu terimlerin Türkçede birden fazla karşılığı kullanılır; kurumunuz birini seçmezse çeviri sırasında farklı karşılıklar ortaya çıkabilir. Kurumunuzun kullandığı karşılıkları bir terim listesinde toplamanız, hem bu metnin hem sonraki güncellemelerin tutarlı kalmasına yardımcı olur. Elinizde liste yoksa seçeneklerle birlikte size sorarız.
Bir de kaynak ülkenin iş hukukuna ya da oradaki iş uygulamalarına dayanan kavramlar vardır: at-will, PTO, exempt gibi. Bu kavramların Türkiye’deki iş ilişkisine olduğu gibi taşınamadığını sık görürüz. Çevirmen böyle bir kavramı kendi başına karşılamaz; kavramı işaretler ve size bildirir. Metnin o bölümünün nasıl yazılacağına İK ve hukuk birimleriniz karar verir. Bu yazı, hiçbir ülkenin iş hukuku hakkında bir bilgi vermez.
Güncelleme döngüsü: hangi sürüm esas?
Politika ve el kitaplarında sık karşılaştığımız bir durum: metin sık güncellenir ve hangi sürümün esas olduğu belli olmaz. Çeviri sürerken kaynak değişirse, hangi sürüme göre çalışıldığı da değişmiş olur. Güncelleme döngüsünü baştan kurmak için şunları yazın:
- Çeviriye esas olan sürümün numarası ve tarihi,
- kaynağın sonradan değişip değişmeyeceği ve değişirse değişen bölümlerin nasıl işaretleneceği,
- güncellemelerin hangi sıklıkla ve hangi dosya biçimiyle geleceği,
- terim listesinin kim tarafından, ne zaman güncelleneceği.
Değişen bölümler işaretlenirse güncellemede yalnızca o bölümler çevrilir. İşaretlenmemiş bir güncellemede önce yeni metnin tamamının önceki sürümle karşılaştırılması gerekir.
Çeviriden önce neleri hazır tutmalısınız?
Çalışan el kitapları ve İK politikaları için hitap ve terim kararlarını ayrıntılı ele alan belge: Çalışan El Kitabı ve İK Politikalarının Çevirisi: Hitap ve Terim Listesi.
Çeviri neyi kapsar, neyi kapsamaz?
Çeviri kapsamında: kurumunuzun onayladığı kaynak metnin, belirlenen kitleye, hitaba ve terim listesine göre Türkçeye ya da Türkçeden aktarılması; metin, ses ve altyazı arasındaki tutarlılığın gözden geçirilmesi.
Çeviri kapsamı dışında:
Tutarlılık nasıl korunur?
- Terim listesi. Müşteri onaylı terim listesi kurarız ve çeviri boyunca aynı karşılıkları kullanırız.
- İkinci bir kişi tarafından revizyon. Çeviriyi yapan dil uzmanının kendi kontrolünden sonra ikinci bir kişi revizyon yapar.
- Hitap ve ton kontrolü. Revizyonda, hitap biçiminin ve tonun yazılı kararlarla örtüşüp örtüşmediğine bakılır; otomatik kalite kontrol araçlarıyla da terim ve sayı tutarlılığı kontrol edilir.
- Son doğrulama. Teslimden önce terim listesinin uygulandığına ve ekrandaki yazı, seslendirme metni ve altyazı metninin birbiriyle örtüştüğüne son kez bakılır.
- Güncellemelerde. Değişen bölümler terim listesine göre çevrilir; yeni terimler listeye eklenir.
Bu adımlar kapsamın bir parçası olarak yazılı teklifte açıkça belirtilir.
Sık yapılan hatalar
Sık sorulan sorular
“Siz” mi, “sen” mi kullanmalıyız?
Bu karar kurumunuzundur ve kitleye bağlıdır. Çevirmen bu seçimi sizin yerinize yapmaz; soruyu size iletir. Kararı yazılı verirseniz metin boyunca uygulanır.
Kaynak ülkenin iş hukukuna dayanan kavramları nasıl çevirirsiniz?
Bu kavramları işaretleriz ve size bildiririz. Metinde nasıl yazılacağına İK ve hukuk birimleriniz karar verir.
Politikalarımız sık güncelleniyor; her seferinde tümünü mü çevirmeniz gerekir?
Hayır. Değişen bölümleri işaretleyerek gönderirseniz yalnızca o bölümleri çeviririz ve terim listesini güncelleriz. Kapsam yazılı teklifte netleştirilir.
Kurumsal eğitim ve İK metinleri çevirisi: yazılı teklif.
Çevrilecek politika ya da eğitim materyalini, varsa terim listenizi ve hedef kitlenizi (saha çalışanları, ofis çalışanları, yöneticiler) iletişim sayfamızdan bize iletin; güncellemelerin sıklığını da yazın. Kapsamı ve fiyatı yazılı teklifle bildirelim. Bu alandaki çeviri hizmetimizin ayrıntıları için hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.



