İçindekiler
- Ne çevrilir, ne uyarlanır, ne olduğu gibi kalır?
- En maliyetli belirsizlik: uyarlama için ayrılmış bir alan yok
- Kanal belli değilse metin de belli değildir
- İddialar: çeviri iddiayı değiştirmez, ispat yükü reklam verendedir
- Kaynak metinde olmayan zorunlu ifadeler ve fiyat kuralı
- Çeviriden önce neleri hazır tutmalısınız?
- Çeviri neyi kapsar, neyi kapsamaz?
- Nasıl çalışıyoruz?
- Sık sorulan sorular
- Kaynaklar
Sık karşılaştığımız bir durum: başka bir pazar için yazılmış reklam metni “olduğu gibi çevrilsin” notuyla gelir, ama metnin hedef pazarda ne ölçüde değiştirilebileceği belirtilmez. Tecrübemize göre müşteriye en çok maliyet getiren durum da budur: uyarlama için üzerinde anlaşılmış bir alan yoktur. Bu yazı, pazarlama içeriğini başka bir pazara taşıyan markalar için çeviri tarafındaki kararları sıralar: neyin çevrildiği, neyin uyarlandığı, kanalın neyi değiştirdiği, iddiaların ve reklam kurallarının çeviriyle ilişkisi. Şirket metinlerine yönelik çeviri hizmetimizin ayrıntıları için hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.
Ne çevrilir, ne uyarlanır, ne olduğu gibi kalır?
Her pazarlama metni aynı biçimde ele alınmaz. Çeviriye başlamadan önce metnin her parçası için hangi yolun seçildiğinin bilinmesi gerekir:
| Metin parçası | Yol | Kim karar verir? |
|---|---|---|
| Ürün özellikleri, kullanım bilgisi, koşullar | Çevrilir; anlam ve içerik korunur | Müşteri onaylar |
| Slogan, kelime oyunu, kültürel gönderme | Çevrilir, uyarlanır ya da olduğu gibi bırakılır | Müşteri, önceden |
| Marka ve ürün adları | Müşterinin listesine göre olduğu gibi kalır ya da yazımı belirlenir | Müşteri |
| Ölçü birimi, para birimi, örnekler | Seçilen uyarlama düzeyine göre uyarlanır ya da olduğu gibi kalır | Müşteri, önceden |
| Görsel üstündeki metin | Ayrı ve düzenlenebilir dosyayla çevrilir | Müşteri dosyayı iletir |
Slogan ve marka adı kararlarının nasıl verilebileceği için Slogan ve Yaratıcı Uyarlama (Transcreation): Marka Adı ve Çevrilmeyecek Ögeler belgesine bakın.
En maliyetli belirsizlik: uyarlama için ayrılmış bir alan yok
“Olduğu gibi çevrilsin” notu iki farklı şeyi anlatabilir: metnin kaynağa bağlı kalarak çevrilmesini ya da hedef pazarda aynı etkiyi yaratacak biçimde yazılmasını. Not hangisini kastettiğini söylemezse çeviri sırasında şu üç yoldan biri izlenir ve üçünün de bir bedeli vardır:
- Kaynağa bağlı kalınır. Metin hedef dilde çeviri gibi okunabilir; kaynak pazara özgü bir gönderme ya da ölçü hedef okur için anlamsız kalabilir.
- Çevirmen uyarlama yapar. Müşteri metnin kaynaktan uzaklaştığını sonradan fark edebilir ve yeni bir onay turu gerekebilir.
- Çevirmen soru sorar. Soruların yanıtı gelene kadar iş bekler; yayın tarihi yakınsa bu bekleme zorlayıcı olur.
Bunun yerine çeviriden önce üç düzeyden birini yazılı olarak seçmek yeterlidir:
Hangi düzeyin seçildiğini ve değişikliği kimin onayladığını yazılı teklifte netleştirmek, bu belirsizliği çeviri başlamadan çözer.
Kanal belli değilse metin de belli değildir
Aynı mesajın web sayfasında, sosyal medyada, basılı broşürde ya da ambalajda aldığı biçim farklıdır: karakter ve satır sınırları, ton ve metnin görselle ilişkisi kanala göre değişir. Kanal belirtilmediğinde çevirmen bu sınırları bilemez. Sık karşılaştığımız iki durum da bununla bağlantılıdır: görsel üstündeki metin ayrı bir dosyayla iletilmez, tasarım dosyası da verilmez; bu durumda çevrilen metin tasarıma sığmayabilir ya da yeniden dizgi gerekebilir.
Çeviriden önce şunları bildirin:
Basılı katalog gibi uzun ve tablolu içerikler için Katalog Çevirisi Nedir, Nasıl Yapılır? Dosya Hazırlığı ve Çok Dilli Mizanpaj belgesi ayrıntıları verir.
İddialar: çeviri iddiayı değiştirmez, ispat yükü reklam verendedir
Reklam metinlerinde “en iyi”, “yüzde yüz doğal” ya da “klinik olarak kanıtlanmış” gibi iddialar yer alır. Sık karşılaştığımız bir durum, bu tür iddiaların Türkiye’deki dayanağı sorulmadan olduğu gibi çevrilmesinin istenmesidir. Çevirmen iddianın doğru olup olmadığını belirlemez, iddiaya ne ekler ne çıkarır. Ama reklam kuralları ispat yükünü reklam verene verir:
> “Reklam verenler ticari reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür.”
Bu cümle, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasındandır (Kaynak 1). Aynı maddenin ikinci fıkrası, doğrulanabilir olgularla ilgili iddiaların bilimsel geçerliliği olan bilgi ve belgelerle kanıtlanmak zorunda olduğunu söyler. Çevrilmiş bir iddia reklam verenin iddiası olmaya devam eder; çeviri onu doğrulamaz. Bu yazı, kaynak pazardaki dayanağın Türkiye’de yeterli olup olmadığını ya da yönetmeliğin belirli bir reklama uygulanıp uygulanmadığını belirlemez; bunlar reklam verenin ve hukuk danışmanının işidir. Bu yazıdaki hükümler Türkiye’deki yönetmelikten alınmıştır; hedef pazar başka bir ülkeyse o ülkenin kuralları ayrıca değerlendirilir.
Çevresel iddialar için yönetmeliğin 17. maddesi ayrıca şunu içerir: çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onaylar, yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanmış olmalıdır (üçüncü fıkra). Sık karşılaştığımız bir durum da çevresel ve sürdürülebilirlik iddialarının dayanak sorulmadan aktarılmasıdır. Bu hükümler reklam verenin yükümlülüğüdür; çeviri hizmetimizin bir niteliği olarak okunmamalıdır. İddialara ilişkin ayrıntılar için Reklam Metni Çevirisinde İddia ve İspat belgesine bakın.
Kaynak metinde olmayan zorunlu ifadeler ve fiyat kuralı
Kaynak pazar için yazılmış metin, hedef pazarın zorunlu ifadelerini taşımayabilir. Sık karşılaştığımız bir durum, bu ifadelerin çeviri aşamasında hiç düşünülmemesidir. 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik yönetmeliğinin (Kaynak 2) getirdiği ve 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren hükümlerden üçü çeviri hazırlığını doğrudan ilgilendirir:
Çevirmen kaynak metinde bulunmayan bir etiketi kendiliğinden eklemez; metin bu konuda kaynağa bağlı kalır. Ama çeviri sırasında böyle bir ifadenin eksik olduğu fark edilirse bu müşteriye bildirilir; ifadeyi eklemek reklam verenin kararıdır. Fiyat ve indirim ifadeleri de kaynak pazarın kurallarına göre yazılmış olabilir; hedef pazarda geçerli ifadeyi belirlemek reklam verenin işidir, çevirmen bu ifadeyi kendiliğinden değiştirmez.
Çeviriden önce neleri hazır tutmalısınız?
Çeviri neyi kapsar, neyi kapsamaz?
Çeviri kapsamında: müşterinin onayladığı metnin, seçilen uyarlama düzeyi içinde hedef dile aktarılması; marka adlarının ve terimlerin listeye göre tutarlı yazılması; metindeki rakam, ölçü ve tarihlerin kaynak metinle karşılaştırılması.
Çeviri kapsamı dışında:
Nasıl çalışıyoruz?
Çeviriyi yapan dil uzmanının kendi kontrolünden sonra ikinci bir kişi revizyon yapar. Müşteri onaylı terim listesi kurarız; marka ve ürün adlarını listeye göre denetleriz, otomatik kalite kontrol araçlarıyla da kontrol ederiz ve teslimden önce son bir doğrulama yaparız. Uyarlama düzeyi, kanal ve kapsam yazılı teklifte netleştirilir.
Sık sorulan sorular
Reklam metni birebir mi çevrilir?
Bu, önceden seçilen düzeye bağlıdır. “Olduğu gibi çevrilsin” notu tek başına hangi düzeyin istendiğini söylemez; çeviriden önce yazılı olarak netleştirmek gerekir.
Çeviri, reklamdaki iddiayı ispatlar mı?
Hayır. Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasına göre ticari reklamlarda yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlü olan reklam verendir. Çeviri iddianın içeriğini değiştirmez ve onu doğrulamaz.
Sosyal medya etkileyicisi paylaşımına “Reklam” ya da “Tanıtım” ifadesini siz mi eklersiniz?
Kaynak metinde yoksa kendiliğinden eklemeyiz; eksik olduğunu fark edersek müşteriye bildiririz. İfadeyi metne eklemek reklam verenin kararıdır.
Pazarlama ve reklam çevirisi: yazılı teklif.
Çevrilecek metni ya da kampanya örneğini, hedef pazarı ve kanalı, varsa çevrilmeyecek ögeler listesini ve terim listenizi iletişim sayfamızdan bize iletin. Kapsamı ve fiyatı yazılı teklifle bildirelim. Bu alandaki çeviri hizmetimizin ayrıntıları için hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.
