---
title: Telif Hakkı Devri ve Lisans Sözleşmesi Çevirisi
description: "Yurt dışındaki bir yazarla, yayıncıyla ya da yazılım şirketiyle yapılan telif hakkı devir veya lisans sözleşmesinin çevirisinde asıl iş, sözleşmede ayrı ayrı sayılan hakların çeviride de ayrı ve aynı sırada kalmasıdır. Bu belge Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.52'nin ne…"
url: "https://cevirihizmetleri.com.tr/belgeler/telif-hakki-devir-sozlesmesi-cevirisi/"
updated: "2026-10-24"
category: Hukuki Çeviri
---

# Telif Hakkı Devri ve Lisans Sözleşmesi Çevirisi

Yurt dışındaki bir yazarla, yayıncıyla ya da yazılım şirketiyle yapılan telif hakkı devir veya lisans sözleşmesinin çevirisinde asıl iş, sözleşmede ayrı ayrı sayılan hakların çeviride de ayrı ve aynı sırada kalmasıdır. Bu belge Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.52'nin ne söylediğini, neyi söylemediğini ve çeviri sırasında hangi noktalara dikkat edildiğini anlatır; ardından göndermeden önce kullanabileceğiniz bir kontrol listesi verir.

## Kısa yanıt: m.52 yazılılık ve hakların ayrı gösterilmesinden söz eder, dilden söz etmez

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) m.52'nin tam metni şudur: “Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.”^[[1]](#ref-1)

Madde iki şey arar: mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi. Sözleşmenin hangi dilde yazılacağı, çevirisinin yazılı sayılıp sayılmayacağı ya da çevirinin bir etki doğurup doğurmayacağı maddede yer almaz; bu belge de bu konularda bir görüş bildirmez. Aşağıdakiler hukuk kuralı değil, çeviri özenidir: kaynak sözleşmede ayrı ayrı sayılmış hakların çeviride de ayrı ayrı ve aynı biçimde kalması.

## Devir ve lisans sözleşmesi çevirisinde nelere dikkat edilir?

Sözleşmenin başlığında ve maddelerinde “devir” (assignment) sözcüğü de geçebilir, “lisans” (licence) sözcüğü de. Kaynak metin hangisini yazmışsa çeviri de onu yazar. Her iki sözleşme türünde de çevirmenin işi, kaynak metindeki sözcüklerin kapsamını daraltmadan ve genişletmeden aktarmaktır. Tablo, çeviride tek tek korunan noktaları gösterir.

| Nokta | Çeviride nasıl ele alınır? |
| --- | --- |
| Hakların ayrı ayrı sayılması | Kaynak sözleşme hangi hakları ayrı maddeler ya da ayrı sözcüklerle sayıyorsa (örneğin çoğaltma, yayma, işleme, temsil, umuma iletim gibi sözleşmede geçen sözcükler) çeviride de ayrı kalır. Birden çok hak tek bir genel ifadede birleştirilmez, kısaltılmaz, özetlenmez. |
| Sıra | Hakların kaynak metindeki sırası çeviride korunur; böylece iki metin madde madde karşılaştırılabilir. |
| Kapsam sözcükleri | “Münhasır” (exclusive) ve “münhasır olmayan” (non-exclusive) ayrımı, süre, yer (territory) ve sözleşmede anılan ortamlar (basılı, dijital, yayın ortamı gibi) kaynakta nasıl yazılmışsa öyle aktarılır. Bir ortam sözleşmede adıyla geçiyorsa çeviride de adıyla geçer; genel bir sözcükle karşılanmaz. |
| Tanımlı terimler | Sözleşmenin tanımlar bölümündeki terimler (Eser, Lisans Verilen Hak, Bölge gibi) metnin başından sonuna hedef dilde aynı karşılıkla yazılır; bir terim için ikinci bir karşılık kullanılmaz. |
| Taraflar ve eser | Devredenin, devralanın ve eserin adı, unvanı ve tanımlayıcı bilgileri sözleşmenin her yerinde aynı biçimde yazılır. Kişi ve şirket adları çevrilmez; yazımı kaynaktan alınır. |
| Eksiltme ve ekleme | Hiçbir cümle birleştirilmez, atlanmaz, özetlenmez; çevirmen metne kendi yorumunu eklemez. Kaynakta belirsiz olan bir ifade, çeviride de belirsiz kalır. |

Çeviri Türkçeden İngilizceye ya da İngilizceden Türkçeye yapılabilir; ilkeler her iki yönde aynıdır.

## Çeviride sık görülen karışıklıklar

Hakları sayan maddelerin çevirisinde şu üç hataya dikkat edilir:

- **Birleştirme:** Kaynakta üç ayrı hak olarak yazılmış ifadelerin çeviride “eser üzerindeki tüm haklar” gibi tek bir ifadeye indirilmesi. Çeviri bunu yapmaz; her hak kendi sözcüğüyle kalır.
- **Sıra değişikliği:** Hakların hedef dilin cümle yapısına uyması için yeniden dizilmesi. Cümle yapısı hedef dile göre kurulur, ancak sayım sırası kaynaktaki gibi kalır.
- **Kapsam kayması:** “Münhasır”, “süresiz”, “dünya çapında” ya da bir ortam adı gibi kapsam sözcüklerinin akıcılık uğruna yumuşatılması ya da yerine daha genel bir sözcük konması.

Bu üç hata da metne bağlı kalınmadığında ortaya çıkar. Bu nedenle çeviri, teslimden önce ikinci bir uzmanın redaksiyonundan geçer.

## Terim listesi neden tutulur?

Hukuki işlerde çeviriyle birlikte bir terim listesi tutulur. Telif sözleşmelerinde liste özellikle şu terimleri kapsar: sözleşmede geçen hak adları, “münhasır” ve “münhasır olmayan” karşılıkları, süre ve yer ifadeleri, ortam adları ile tanımlar bölümündeki terimler. Liste, aynı terimin sözleşmenin farklı yerlerinde farklı karşılıkla yazılmasını önler. Sözleşme birden çok belgeden oluşuyorsa (ana sözleşme ve ekleri) liste bütün belgelerde aynı kalır.

## Müşteri kontrol listesi

Sözleşmeyi çeviriye göndermeden önce aşağıdaki noktaları gözden geçirin.

| # | Kontrol noktası | Neye bakılır? | ✓ |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tam metin | Sözleşmenin tüm maddeleri, ekleri, takvimleri ve imza sayfası eksiksiz gönderilmiş mi? |  |
| 2 | Haklar | Sözleşmede ayrı ayrı sayılan hakların listesini çıkardınız mı? Her hak, kaynakta kullanılan sözcükle not edilmiş mi? |  |
| 3 | Kapsam | Münhasır ya da münhasır olmayan oluşu, süre, yer ve ortamlar kaynak metinde işaretlenmiş mi? |  |
| 4 | Tanımlar | Tanımlı terimler bir arada listelenmiş, varsa tercih ettiğiniz Türkçe ya da İngilizce karşılıklar bildirilmiş mi? |  |
| 5 | Taraflar ve eser | Tarafların unvanları, adresleri ve eserin adı doğru yazılmış mı? |  |
| 6 | Yön | Çeviri Türkçeden İngilizceye mi, İngilizceden Türkçeye mi isteniyor? |  |
| 7 | Alıcı | Çeviriyi kim okuyacak ve bir makama ya da kuruma sunulacak mı? Sunulacaksa makamın istediği biçim, çeviri yaptırılmadan önce makamdan öğrenilmiş mi? |  |
| 8 | Gizlilik | Sözleşme gizli bilgi içeriyorsa gizlilik sözleşmesi (NDA) istendiği bildirilmiş mi? |  |

Sözleşmenizin FSEK m.52'nin aradığı biçimi taşıyıp taşımadığını değerlendirmek çeviri hizmetinin konusu değildir; bu değerlendirmeyi ilgili makam ya da mahkeme yapar.

## Çeviri hizmetimiz

Telif hakkı devir ve lisans sözleşmelerinin yazılı çevirisini her iki yönde yaparız. Çeviri, teslimden önce ikinci bir uzmanın redaksiyonundan geçer; sözleşmeye özgü terimler için bir terim listesi tutulur ve isteğiniz hâlinde gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalanır. Kapsam ve koşullar yazılı teklifle netleştirilir. Bize [iletişim sayfamızdan](/iletisim/) ya da 0 (312) 447 40 32 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Bu belge genel bilgi amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.

## Kaynaklar

1. *Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu*, Kanun No. 5846, m.52. Mevzuat Bilgi Sistemi. [Kaynak](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5846&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=3) [↩ Metne dön](#cite-1)

## İlginizi çekebilir

- [Hukuki Çeviri Hizmetleri](/hukuki-ceviri/)
- [Fikri Mülkiyet Hukuku Çevirisi Yaptırırken Dikkat Etmeniz Gerekenler](/fikri-mulkiyet-hukuku-cevirisi/)
- [Yabancı Dilde Patent Başvurusu: Türkçe Çeviri Süresi](/belgeler/patent-basvurusu-turkce-ceviri-suresi/)
- [Akademik Kitap Çevirisinde Çeviri Hakkı: FSEK Çerçevesinde Sözleşme Kontrol Listesi](/belgeler/kitap-cevirisi-telif-hakki/)