--- title: Reklam Metni Çevirisinde İddia ve İspat description: Reklam metnini çeviren kişi iddianın doğruluğunu belirlemez; ama çevrilen iddia reklam verenin iddiası olmaya devam eder. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, reklamdaki iddiaların doğruluğunu ispatlama yükümlülüğünü reklam verene yükler. Bu belge, yönetmeliğin ispat, yanıltma ve çevresel beyan hükümlerinin… url: "https://cevirihizmetleri.com.tr/belgeler/reklam-metni-cevirisinde-iddia-ve-ispat/" updated: "2026-11-07" category: Ticari ve Kurumsal Çeviri --- # Reklam Metni Çevirisinde İddia ve İspat Reklam metnini çeviren kişi iddianın doğruluğunu belirlemez; ama çevrilen iddia reklam verenin iddiası olmaya devam eder. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, reklamdaki iddiaların doğruluğunu ispatlama yükümlülüğünü reklam verene yükler. Bu belge, yönetmeliğin ispat, yanıltma ve çevresel beyan hükümlerinin ilgili cümlelerini aktarır, çeviri tarafındaki sonuçlarını ayırır ve çeviriye göndermeden önce bir kontrol listesi verir. ## Kısa yanıt: ispat yükü reklam verendedir, çeviri iddiayı olduğu gibi taşır Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasına göre reklam verenler ticari reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür.^[[1]](#ref-1) Çeviri bu yükümlülüğü ne devralır ne yerine getirir. Çevirmen iddianın kapsamını ne genişletir ne daraltır; iddianın dayanağını sağlamak ve belirli bir reklama yönetmeliğin uygulanıp uygulanmadığını değerlendirmek reklam verenin ve hukuk danışmanının işidir. Bu belge hukuki görüş değildir. ## Yönetmelik ne diyor? Tırnak içindeki cümleler yönetmeliğin birleştirilmiş metninden olduğu gibi alınmıştır; tırnak dışındaki cümleler özettir. Bu belgede aktarılan 17. madde üçüncü fıkrasının bugünkü metni, aynı maddenin beşinci ve altıncı fıkraları ile 7. maddenin beşinci fıkrasındaki “akademik ünvanlar” ibaresi, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle gelmiştir ve 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girmiştir.^[[2]](#ref-2) - **9. madde, birinci fıkra:** “Reklam verenler ticari reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür.”^[[1]](#ref-1) - **9. madde, ikinci fıkra:** “Reklamlarda yer alan doğrulanabilir olgularla ilgili tanımlamalar, iddialar ya da örnekli anlatımlar; bilimsel geçerliliği olan bilgi ve belgelerle kanıtlanmak zorundadır.” Aynı fıkra, gerek görülen hâllerde üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınmış bilgi ve belgelerin istendiğini söyler. Fıkradaki “akredite” ifadesi, reklam verenden istenen bilgi ve belgelerin niteliğine ilişkindir.^[[1]](#ref-1) - **7. madde, beşinci fıkra:** Reklamlar “hiçbir konuda tüketiciyi doğrudan veya dolaylı olarak yanıltabilecek ifade ya da görüntüler içeremez”; fıkra, yanıltmanın olabileceği konular arasında “Resmi tanınma ya da onay, madalyalar, ödüller, akademik ünvanlar, diplomalar ve benzeri belgeler”i sayar.^[[1]](#ref-1) - **7. madde, sekizinci fıkra:** “Araştırma sonuçları veya bilimsel yayınlardan yapılan alıntılar çarpıtılamaz.” “İstatistikler gerçekte olduklarından farklı sonuçlar doğuracak biçimde sunulamaz.” “Bilimsel terimler yanıltıcı biçimde kullanılamaz.”^[[1]](#ref-1) - **8. madde, birinci fıkra, (f) bendi:** Karşılaştırmalı reklamlar ancak belirli koşullarla yapılabilir; koşullardan biri, “Nesnel, ölçülebilir, sayısal verilere dayanan iddiaların; bilimsel test, rapor veya belgelerle ispatlanması”dır.^[[1]](#ref-1) - **17. madde, üçüncü fıkra:** “Çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgeler ile ispatlanmış olması zorunludur.”^[[1]](#ref-1) - **17. madde, beşinci fıkra:** “Çevresel beyan niteliğindeki genel içerikli kavram ve ibareler, reklamlarda açıklama yapılmaksızın ya da o mal veya hizmetin yahut üretim süreçlerinin çevreye etkilerine ilişkin olarak tüketiciler nezdinde belirsizliğe neden olacak şekilde kullanılamaz.”^[[1]](#ref-1) - **17. madde, altıncı fıkra (özet):** Çevresel beyanın malın veya hizmetin hangi bölümü, parçası ya da yaşam döngüsündeki hangi süreçle ilgili olduğu reklamda açıkça belirtilmelidir. Çevresel etkilerin ölçüm veya değerlendirme yöntemlerine ilişkin açıklayıcı bilgilere reklamın yayınlandığı alanda ya da bir bağlantı veya uyarı işaretiyle yönlendirilen bir internet sitesinde veya açılır ekranda yer verilmesi zorunludur.^[[1]](#ref-1) Yönetmeliğin diğer maddeleri bu belgenin konusu değildir. Metni resmî kaynaktan okuyun. ## Çeviri tarafında ne anlama gelir? Tablo, yukarıdaki hükümlerin ilgili olduğu iddia türlerini ve bunlar için çeviri tarafında izlenen uygulamayı ayırır. “İlgili hüküm” sütunu, reklam verene yönelik hangi hükmün o iddia türüyle ilgili olduğunu gösterir; “Çeviride ne korunur?” sütunundaki noktaların tümü çeviri tarafındaki uygulamadır, yönetmeliğin çeviriye yüklediği bir yükümlülük değildir. | İddia türü | Çeviride ne korunur? | İlgili hüküm | | --- | --- | --- | | Doğrulanabilir bir olguya işaret eden iddia (örneğin “klinik olarak kanıtlanmış”, “yüzde yüz doğal”) | İddia aynı kapsamda aktarılır; niteleyici ifadeler atlanmaz, iddia güçlendirilmez. Dayanağın reklam verende bulunup bulunmadığı çeviriden önce sorulur. | 9. madde, birinci ve ikinci fıkra | | Araştırma sonucu, istatistik, bilimsel terim | Rakamlar, oranlar ve terimler aynen aktarılır; kaynak, dönem ve dipnot bilgisi iki dilde aynı kalır. | 7. madde, sekizinci fıkra | | Ödül, onay, akademik unvan, diploma | Ad ya da unvan tam ve kaynaktaki biçimiyle yazılır; çeviri onu ne yükseltir ne sadeleştirir. Bunlar reklam verenin kendi beyanıdır. | 7. madde, beşinci fıkra | | Karşılaştırmalı iddia | Karşılaştırılan kalemler, rakamlar ve karşılaştırmanın dayanağı olarak verilen bilgi iki dilde aynı kalır. | 8. madde, birinci fıkra (f) bendi; 9. madde | | Çevresel beyan | Beyanı kuran terim her yerde aynı karşılıkla yazılır; beyanın açıklaması ve bağlantı verilen ayrıntılı bilgi metni de çeviri kapsamına alınır; böylece beyan ile açıklaması iki dilde örtüşür. | 17. madde, üçüncü, beşinci ve altıncı fıkra | ## Çeviriye göndermeden önce: kontrol listesi Aşağıdaki noktalar hukuki bir koşul değil, çeviri hazırlığıdır. Satırların hiçbiri yönetmeliğin bir gerekliliğini çevirinin yükümlülüğü olarak ileri sürmez. | # | Kontrol noktası | Neye bakılır? | ✓ | | --- | --- | --- | --- | | 1 | İddia listesi | Metindeki doğrulanabilir iddialar (kanıtlanmış, doğal, ilk, en çok gibi) ayrı bir listeye çıkarıldı mı? | | | 2 | Dayanak | Her iddia için dayanağın kimde olduğu belli mi? Dayanak, iddianın kaynak metindeki kapsamını karşılıyor mu? | | | 3 | İstatistik ve araştırma | Rakamların kaynağı, dönemi ve dipnotu birlikte iletildi mi? | | | 4 | Ödül, onay, unvan | Adların ve unvanların tam yazımı iletildi mi? | | | 5 | Karşılaştırma | Karşılaştırmalı iddianın dayandığı veriler ve karşılaştırılan kalemler belli mi? | | | 6 | Çevresel beyan | Beyanın açıklaması ve bağlantı verilen ayrıntılı bilgi metni çeviriye dahil edildi mi? | | | 7 | Onay | Çevrilen metni son aşamada kimin onayladığı ve iddiaların reklam veren tarafından kontrol edilip edilmediği belli mi? | | ## Biz ne yapıyoruz? Müşterinin onayladığı reklam metnini Türkçeye çeviriyoruz; iddiaların içeriğini ve dayanağını müşteri belirler. Çeviriyi yapan dil uzmanının kendi kontrolünden sonra ikinci bir kişi revizyon yapar. Müşteri onaylı terim listesi kurarız; iddia, rakam, ad ve unvanları kaynak metinle karşılaştırır, otomatik kalite kontrol araçlarıyla da kontrol ederiz; teslimden önce son bir doğrulama yaparız. Çevirinin kapsamı ve fiyatı, metin görüldükten sonra yazılı teklifle netleştirilir. Bize [iletişim sayfamızdan](/iletisim/) ulaşabilirsiniz. Çeviri, bir reklamın yönetmelik karşısındaki durumunu belirlemez; bu belge, hükümlerin ilgili cümlelerini ve çeviri tarafındaki noktaları göstermek içindir. Bu belge genel bilgi amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. ## Kaynaklar 1. *Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği* (Resmî Gazete, 10 Ocak 2015, sayı 29232), 7., 8., 9. ve 17. maddeler, birleştirilmiş metin. [Kaynak](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20435&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) [↩ Metne dön](#cite-1) 2. *Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik*, Resmî Gazete, 1 Temmuz 2026, sayı 33297. [Kaynak](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260701-9.htm) ## İlginizi çekebilir - [Şirket metinlerine yönelik çeviri hizmetimiz](/ticari-kurumsal-ceviri/) - [Pazarlama ve Reklam Çevirisi: Hedef Pazar, Kanal ve Uyarlama Kararları](/pazarlama-ve-reklam-cevirisi/) - [Slogan ve Yaratıcı Uyarlama (Transcreation): Marka Adı ve Çevrilmeyecek Ögeler](/belgeler/slogan-transcreation-marka-adi/)