--- title: Ceza Yargılamasında Tercüman ile Belge Çevirisi Farkı description: "Ceza yargılamasında mahkemece atanan tercüman ile bir belgenin yazılı çevirisi ayrı şeylerdir: CMK m.202/1'e göre tercüman aracılığıyla duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar tercüme edilir; yazılı çeviri ise bir belgenin metnini başka bir dile aktarır. Bu belge, Ceza Muhakemesi…" url: "https://cevirihizmetleri.com.tr/belgeler/ceza-yargilamasi-tercuman-cmk-202/" updated: "2026-10-24" category: Hukuki Çeviri --- # Ceza Yargılamasında Tercüman ile Belge Çevirisi Farkı Ceza yargılamasında mahkemece atanan tercüman ile bir belgenin yazılı çevirisi ayrı şeylerdir: CMK m.202/1'e göre tercüman aracılığıyla duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar tercüme edilir; yazılı çeviri ise bir belgenin metnini başka bir dile aktarır. Bu belge, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m.202/1–5'in ne söylediğini madde sözleriyle aktarır, üç biçimi bir tabloda karşılaştırır ve yazılı çeviri yaptırmak isteyenler için bir kontrol listesi verir. Hangi biçimin istendiğini ilgili makam belirler. ## Kısa yanıt: m.202 atanan tercümanı düzenler, yazılı belge çevirisi ayrı bir iştir CMK m.202, mahkeme tarafından atanan tercümanı konu alır; soruşturma evresinde tercümanı hâkim veya Cumhuriyet savcısı atar. Tercümanlar, il adlî yargı adalet komisyonlarının her yıl düzenlediği listedeki kişiler arasından seçilir.^[[1]](#ref-1) Bizim yaptığımız iş, belgelerin yazılı çevirisi ve ikinci bir uzmanın redaksiyonudur. Aşağıda önce madde sözleri, sonra üç biçimin karşılaştırması ve çeviri öncesi kontrol listesi yer alır. ## CMK m.202 ne söylüyor? Aşağıdaki fıkralar madde metninden olduğu gibi alınmıştır: - **m.202/1:** “Sanık veya mağdur, meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmiyorsa; mahkeme tarafından atanan tercüman aracılığıyla duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar tercüme edilir.”^[[1]](#ref-1) - **m.202/2:** “Engelli olan sanığa veya mağdura, duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar, anlayabilecekleri biçimde anlatılır.”^[[1]](#ref-1) - **m.202/3:** “Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, soruşturma evresinde dinlenen şüpheli, mağdur veya tanıklar hakkında da uygulanır. Bu evrede tercüman, hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından atanır.”^[[1]](#ref-1) - **m.202/4:** “Ayrıca sanık; a) İddianamenin anlatılması, b) Esas hakkındaki mütalaanın verilmesi, üzerine sözlü savunmasını, kendisini daha iyi ifade edebileceğini beyan ettiği başka bir dilde yapabilir. Bu durumda tercüme hizmetleri, beşinci fıkra uyarınca oluşturulan listeden, sanığın seçeceği tercüman tarafından yerine getirilir. Bu tercümanın giderleri Devlet Hazinesince karşılanmaz. Bu imkân, yargılamanın sürüncemede bırakılması amacına yönelik olarak kötüye kullanılamaz.”^[[1]](#ref-1) - **m.202/5:** “Tercümanlar, il adlî yargı adalet komisyonlarınca her yıl düzenlenen listede yer alan kişiler arasından seçilirler. Cumhuriyet savcıları ve hâkimler yalnız bulundukları il bakımından oluşturulmuş listelerden değil, diğer illerde oluşturulmuş listelerden de tercüman seçebilirler. Bu listelerin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”^[[1]](#ref-1) Bu belge, listede kimlerin yer aldığını ve listeye nasıl girildiğini anlatmaz; m.202/5'e göre bu listelerin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. ### Madde sözlerinden dört ayrım - **Kim atar?** Duruşmada mahkeme, soruşturma evresinde hâkim veya Cumhuriyet savcısı (m.202/1 ve m.202/3).^[[1]](#ref-1) - **Ne tercüme edilir?** Duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin “esaslı noktalar” (m.202/1).^[[1]](#ref-1) - **Kim seçer?** m.202/5'e göre tercümanlar, il adlî yargı adalet komisyonlarınca her yıl düzenlenen listede yer alan kişiler arasından seçilir; Cumhuriyet savcıları ve hâkimler diğer illerde oluşturulmuş listelerden de tercüman seçebilir. m.202/4'teki durumda tercüme hizmetleri, bu listeden sanığın seçeceği tercüman tarafından yerine getirilir.^[[1]](#ref-1) - **Gideri Devlet Hazinesi mi karşılar?** m.202/4'e göre sanığın seçtiği tercümanın giderleri Devlet Hazinesince karşılanmaz.^[[1]](#ref-1) Madde, rolleri “sanık”, “mağdur”, “şüpheli” ve “tanık” olarak adlandırır; bu belge de bu adları madde metnindeki gibi kullanır. Somut bir kişi için hangi fıkranın söz konusu olduğunu bu belge değerlendirmez; bunu mahkeme ya da savcılık belirler. ## Karşılaştırma: atanan tercüman, andlı tercüman, yazılı çeviri Üç ad birbirine benzer ama farklı yerlerde geçer. Tablo, ilk ikisinin anıldığı hükmü ve her birinde görevlendirmenin kimden geldiğini gösterir. | Biçim | Kim görevlendirir? | Dayanak ve madde sözleri | | --- | --- | --- | | Mahkemece atanan tercüman (CMK m.202) | Mahkeme; soruşturma evresinde hâkim veya Cumhuriyet savcısı. m.202/4'te sanık, listeden kendisi seçer ve giderler Devlet Hazinesince karşılanmaz. | CMK m.202/1–5: duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin “esaslı noktalar” tercüme edilir; tercümanlar, il adlî yargı adalet komisyonlarınca her yıl düzenlenen listede yer alan kişiler arasından seçilir.^[[1]](#ref-1) | | Noterin andlı (yeminli) tercümanı | Noterlik işlemine ilişkindir. | Noterlik Kanunu m.74 ve m.103'te anılır. Bu belgenin konusu değildir; ayrıntısı için [Yeminli Tercüme, Noter Onayı ve Apostil](/belgeler/yeminli-tercume-noter-onayi-apostil/) belgesine bakın. | | Belgelerin yazılı çevirisi | Çeviriyi isteyen kişi veya avukat, bir çeviri hizmetinden ister. | Belgenin metnini bir dilden diğerine yazılı aktarır. Hangi biçimin istendiğini mahkemeye, savcılığa ya da avukata sorun. | İddianame, mütalaa, karar, bilirkişi raporu, ifade tutanağı ve adli sicil kaydı, ceza dosyalarında geçen belge türleridir. Bunlardan hangisinin yazılı çevirisinin gerektiğini mahkeme, savcılık ya da belgeyi isteyen başka bir makam belirler. Uluslararası adli işbirliğindeki belge çevirisi ayrı bir konudur: [Uluslararası Adli İşbirliğinde Belge Çevirisi](/belgeler/adli-isbirligi-belge-cevirisi/). ## Ceza dosyasından belge çevirtecekler için kontrol listesi Aşağıdaki noktalar hukuki bir koşul değil, çeviri özeni içindir. Çeviri talebinizi göndermeden önce gözden geçirin. | # | Kontrol noktası | Neye bakılır? | ✓ | | --- | --- | --- | --- | | 1 | İstenen biçim | Mahkemeye, savcılığa ya da avukata hangi biçimin (yalnızca yazılı çeviri, noter onaylı çeviri vb.) istendiği sorulmuş mu? | | | 2 | Eksiksiz dosya | Çevrilecek belgelerin tüm sayfaları, ekleri, kaşe ve şerhleri dâhil eksiksiz gönderiliyor mu? Okunaksız sayfalar belirtilmiş mi? | | | 3 | Adlar ve dosya numaraları | Kişi, kurum ve yer adları ile dosya, esas ve karar numaraları belgedeki gibi bildirilmiş mi? | | | 4 | Tarihler | Belgedeki tarihlerin hangi sırayla (gün, ay, yıl) yazıldığı belli mi? | | | 5 | Çeviri yönü | Çeviri Türkçeden İngilizceye mi, İngilizceden Türkçeye mi isteniyor? | | | 6 | Terimler | Dosyada geçen özel terimler, kısaltmalar ve daha önce kullanılmış karşılıklar varsa çeviriyi yapacak kişiye iletilmiş mi? | | | 7 | Gizlilik | Dosya kişisel bilgi içeriyorsa gizlilik sözleşmesi (NDA) isteği baştan bildirilmiş mi? | | ## Biz ne yapıyoruz? Belgelerinizi Türkçeden İngilizceye ve İngilizceden Türkçeye yazılı olarak çeviriyoruz. Çeviri, teslimden önce ikinci bir uzmanın redaksiyonundan geçer. Hukuki işlerde bir terim listesi tutulur; talep hâlinde gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalanabilir. Kapsamı, belgeleri görerek yazılı teklifle netleştiririz. Bize [iletişim sayfamızdan](/iletisim/) ya da 0 (312) 447 40 32 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Elinizdeki dosyanın yazılı çevirisi gerekiyorsa çeviriyi biz yaparız; yeminli tercüme, noter onayı ve apostil ayrı adımlardır ve hangi biçimin istendiğini belgeyi alacak makamdan öğrenmeniz gerekir. Bu belge genel bilgi amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. ## Kaynaklar 1. *Ceza Muhakemesi Kanunu*, Kanun No. 5271, m.202. Mevzuat Bilgi Sistemi. [Kaynak](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5271&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) [↩ Metne dön](#cite-1) ## İlginizi çekebilir - [Hukuki Çeviri Hizmetleri](/hukuki-ceviri/) - [Ceza Hukuku Çevirisi Yaptırırken Dikkat Etmeniz Gerekenler](/ceza-hukuku-cevirisi/) - [Uluslararası Adli İşbirliğinde Belge Çevirisi](/belgeler/adli-isbirligi-belge-cevirisi/) - [Yeminli Tercüme, Noter Onayı ve Apostil: Hangi Belgeye Hangisi Gerekir?](/belgeler/yeminli-tercume-noter-onayi-apostil/)